Arab Saudi xây tháp chọc trời cao nhất thế giới

Arab Saudi xây tháp chọc trời cao nhất thế giới

arab-saudi-xay-thap-choc-troi-cao-nhat-the-gioi

Tòa tháp Jeddah Tower ở Saudi Arab sẽ trở thành công trình cao nhất thế giới. Ảnh: CNN.

Trong thông cáo hôm 29/11, chính phủ Arab Saudi cho biết hai công ty Jeddah Economic Company và  Alinma Investment đã ký thương vụ trị giá 2,2 tỷ USD để xây thành phố Jeddah, bao gồm tòa tháp cao chọc trời.

Theo CNN, tòa tháp đang được xây đến tầng 26. Theo dự kiến, công trình cao 1.000 mét này sẽ được khánh thành vào năm 2020. Burj Khalifa, tòa nhà cao nhất thế giới hiện nay, có chiều cao 827 mét.

Jeddah Tower hay còn gọi là Kingdom Tower gồm 200 tầng và nhìn ra Biển Đỏ. Theo Saudi Gazette, việc xây dựng tiêu tốn gần 530.000 m3 bê tông và 80.000 tấn thép.

Xây một công trình cao bên bờ biển không phải nhiệm vụ dễ dàng bởi tác động của nước mặn. Phần móng sâu 60 m cần có khả năng chống chịu nước mặn xâm nhập từ vùng biển gần đó. Do vậy, đơn vị phụ trách kỹ thuật Advanced Construction Technology Services phải thử độ bền của nhiều loại bê tông.

Sức gió là một vấn đề khác đối với công trình loại này. Để giải quyết vấn đề, hình dáng tòa tháp được thay đổi ở các tầng, nhằm phân tán sức gió thổi qua tòa tháp.

Để vận chuyển bê tông lên cao, các kỹ sư sử dụng phương pháp tương tự như với công trình Burj Khalifa, 170.000 m3 bê tông được đẩy bằng máy bơm vào ban đêm khi nhiệt độ thấp để đảm bảo khả năng định hình.

Theo Sang Dae Kim, chủ tịch Hội đồng nhà cao tầng, dự án tháp Jeddah hoàn toàn khả thi. "Ở thời điểm này, chúng ta có thể xây tòa tháp cao một hoặc hai kilomet. Những công trình cao hơn thế đòi hỏi nhiều phần việc hơn", Kim cho biết.

Phương Hoa

Nhật Bản phớt lờ lệnh cấm săn cá voi quốc tế

Nhật Bản phớt lờ lệnh cấm săn cá voi quốc tế

nhat-ban-phot-lo-lenh-cam-san-ca-voi-quoc-te

Nhật Bản sẽ đánh bắt 333 con cá voi hàng năm nhằm phục vụ nghiên cứu. Ảnh: Science Alert. 

Hiệp ước do Ủy ban Cá voi Quốc tế thiết lập cách đây gần 30 năm nhằm kết thúc tình trạng săn bắt cá voi vì mục đích thương mại. Tuy nhiên, đây không phải là quy ước bắt buộc và một số nước như Na Uy vẫn tiếp tục các hoạt động đi săn.

Ngoài ra, Na Uy, Iceland, Nhật Bản cũng viện lý do săn cá voi vì mục đích nghiên cứu. Nhật Bản khẳng định các nhà khoa học tại nước này đang tiến hành nghiên cứu về sự trưởng thành của cá voi nhưng họ không sử dụng các phương pháp lấy mẫu vật tránh gây tử vong cho loài cá, theo IFL Science.

Những cuộc săn trên danh nghĩa khoa học bị chính phủ nhiều nước và các tổ chức bảo tồn chỉ trích với lập luận hoạt động tàn ác này không có nền tảng khoa học và hoàn toàn không cần thiết. Nhật Bản cũng bị cáo buộc đưa ra dữ liệu không trung thực về số lượng đánh bắt.

Để ngăn chặn tình trạng săn cá voi, Tòa án Quốc tế đã ban hành lệnh cấm đối với Nhật Bản. Dưới áp lực ngày càng tăng, Nhật Bản ngừng săn bắt cá voi trong một năm nhưng tuyên bố sẽ tiếp tục trong tháng 12 năm nay.

Một đội gồm ba tàu thu thập cá voi, theo sau con tàu mẹ Nisshin Maru nặng 8.000 tấn bắt đầu khởi hành vào hôm nay và đang trên đường tiến đến Nam Cực để tiếp tục hoạt động đi săn theo kế hoạch đặt ra từ trước. Hàng năm, 333 con cá voi ở Nam Cực sẽ bị bắt giữ để phục vụ "nghiên cứu trong môi trường nuôi nhốt".

Phương Hoa

Tạo kim cương ở nhiệt độ phòng

Tạo kim cương ở nhiệt độ phòng

tao-kim-cuong-o-nhiet-do-phong

Q-cacbon có đặc tính cứng hơn kim cương thực sự. Ảnh minh họa: Wikipedia.

Phần lớn kim cương tự nhiên hoặc nhân tạo hình thành trong những điều kiện đặc biệt về nhiệt độ và áp suất. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu ở Đại học North Carolina (NCSU), Mỹ, phát hiện một hình thái cacbon giống như kim cương có thể ra đời ở nhiệt độ phòng, UPI hôm qua đưa tin.

"Chúng tôi đã tạo ra dạng cứng thứ ba của cacbon. Nơi duy nhất hình thái này có thể được tìm thấy trong tự nhiên là ở lõi của một số hành tinh", Jay Narayan, nhà khoa học vật liệu thuộc NCSU, cho biết.

Nhóm nghiên cứu gọi dạng cứng này là Q-cacbon. Để tạo ra loại cacbon này, các nhà khoa học phủ ngoài đá sapphire, thủy tinh hoặc nhựa một lớp cacbon vô định hình trong như pha lê. Sản phẩm sau đó được bắn tia laser. Thời gian bắn chỉ kéo dài 200 nanosecond, đủ để nhiệt độ cacbon tăng trên 3.700 độ C trước khi nguội đi nhanh chóng trong khi nhiệt độ và áp suất không khí xung quanh vẫn giữ nguyên.

Thành quả cuối cùng là một vật liệu trong như pha lê, cứng hơn kim cương thực sự và mang nhiều đặc tính mới đa dạng gần như chưa được nghiên cứu sâu.

"Độ cứng của Q-cacbon và tính sẵn sàng giải phóng electron khiến nó trở thành vật liệu tiềm năng để phát triển các công nghệ chiếu điện tử mới", Narayan giải thích.

Theo nhóm nghiên cứu, Q-cacbon còn có tính ứng dựng cao ở lĩnh vực phân phối thuốc, các quy trình công nghiệp, sản xuất cầu dao và thiết bị điện đòi hỏi khả năng chịu nhiệt tốt. Quá trình sản xuất Q-cacbon có chi phí tương đối thấp, nhưng các nhà nghiên cứu cho biết họ cần kiểm tra vật liệu kỹ hơn trước khi dùng nó để thay thế kim cương.

Phương Hoa

Tạo ra kim cương ở nhiệt độ phòng

Tạo ra kim cương ở nhiệt độ phòng

tao-ra-kim-cuong-o-nhiet-do-phong

Q-cacbon có đặc tính cứng hơn kim cương thực sự. Ảnh minh họa: Wikipedia.

Phần lớn kim cương tự nhiên hoặc nhân tạo hình thành trong những điều kiện đặc biệt về nhiệt độ và áp suất. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu ở Đại học North Carolina (NCSU), Mỹ, phát hiện một hình thái cacbon giống như kim cương có thể ra đời ở nhiệt độ phòng, UPI hôm qua đưa tin.

"Chúng tôi đã tạo ra dạng cứng thứ ba của cacbon. Nơi duy nhất hình thái này có thể được tìm thấy trong tự nhiên là ở lõi của một số hành tinh", Jay Narayan, nhà khoa học vật liệu thuộc NCSU, cho biết.

Nhóm nghiên cứu gọi dạng cứng này là Q-cacbon. Để tạo ra loại cacbon này, các nhà khoa học phủ ngoài đá sapphire, thủy tinh hoặc nhựa một lớp cacbon vô định hình trong như pha lê. Sản phẩm sau đó được bắn tia laser. Thời gian bắn chỉ kéo dài 200 nanosecond, đủ để nhiệt độ cacbon tăng trên 3.700 độ C trước khi nguội đi nhanh chóng trong khi nhiệt độ và áp suất không khí xung quanh vẫn giữ nguyên.

Thành quả cuối cùng là một vật liệu trong như pha lê, cứng hơn kim cương thực sự và mang nhiều đặc tính mới đa dạng gần như chưa được nghiên cứu sâu.

"Độ cứng của Q-cacbon và tính sẵn sàng giải phóng electron khiến nó trở thành vật liệu tiềm năng để phát triển các công nghệ chiếu điện tử mới", Narayan giải thích.

Theo nhóm nghiên cứu, Q-cacbon còn có tính ứng dựng cao ở lĩnh vực phân phối thuốc, các quy trình công nghiệp, sản xuất cầu dao và thiết bị điện đòi hỏi khả năng chịu nhiệt tốt. Quá trình sản xuất Q-cacbon có chi phí tương đối thấp, nhưng các nhà nghiên cứu cho biết họ cần kiểm tra vật liệu kỹ hơn trước khi dùng nó để thay thế kim cương.

Phương Hoa

Mỹ - Trung nhất trí phối hợp để đạt thỏa thuận khí hậu toàn cầu

Mỹ - Trung nhất trí phối hợp để đạt thỏa thuận khí hậu toàn cầu

Tổng thống Mỹ Barack Obama và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại cuộc họp. Ảnh: Reuters

Tổng thống Mỹ Barack Obama và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại cuộc họp. Ảnh: Reuters

Trong cuộc thảo luận song phương với người đồng cấp Trung Quốc, Tổng thống Barack Obama cho biết việc hai nước năm ngoái tự cam kết giảm phát thải đã giúp thúc đẩy các nước khác làm theo. 

Lãnh đạo hơn 140 nước đã tới hội nghị về biến đổi khí hậu của Liên Hợp Quốc tại Paris, với những lời hứa hẹn và kỳ vọng, khi họ tìm cách ngăn ấm lên toàn cầu. 

"Là hai nền kinh tế lớn nhất thế giới và hai nước phát thải nhiều khí carbon nhất, chúng ta cùng quyết tâm rằng trách nhiệm của chúng ta là hành động", ông Obama nói, bên cạnh là Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. "Sự lãnh đạo của chúng ta về vấn đề này trở nên thực sự thiết yếu". 

Ông Obama cho biết hai nước sẽ làm việc cùng nhau tại cuộc thảo luận để đạt thỏa thuận hướng tới một nền kinh tế toàn cầu với lượng carbon thấp trong thế kỷ này, và hỗ trợ tài chính "mạnh mẽ" để những nước đang phát triển ứng phó với biến đổi khí hậu. 

Ông Tập thì nói hai nước sẽ làm việc vai kề vai để đảm bảo hội nghị Paris đạt được các mục tiêu, và ông nhấn mạnh hợp tác Mỹ - Trung vào thời điểm thế giới đang gặp nhiều thách thức là điều cấp thiết. 

"Kinh tế thế giới đang hồi phục chậm, khủng bố đang gia tăng và biến đổi khí hậu là một thách thức khổng lồ. Tình hình thế giới đang có nhiều bất ổn và bất định hơn", ông nói qua người phiên dịch. 

Sau cuộc gặp, Nhà Trắng cho biết ông Obama hối thúc Trung Quốc thực hiện cam kết về an ninh mạng ông Tập đưa ra khi tới Nhà Trắng hồi tháng 9. Tổng thống Mỹ cũng "nhấn mạnh nhu cầu xử lý các vấn đề khu vực, trong đó có những sự khác biệt về vấn đề hàng hải, một cách hòa bình, theo luật quốc tế". Obama còn khuyến khích ông Tập tiếp tục cải cách kinh tế, để các công ty Mỹ "cạnh tranh công bằng trên thị trường Trung Quốc", Nhà Trắng cho hay. 

Hội nghị ở Paris dự kiến kéo dài tới ngày 11/12, nhằm đạt thỏa thuận dành cho tất cả các nước và hạn chế tăng nhiệt độ trung bình toàn cầu ở mức dưới 2 độ C vào cuối thế kỷ XXI so với thời kỳ tiền công nghiệp 1850-1990.

Trọng Giáp

Xe ba bánh tự hành - cách tập thể dục trên đường đi làm

Xe ba bánh tự hành - cách tập thể dục trên đường đi làm

Theo Business Insider, Ryan Chin, nhà khoa học nghiên cứu tại MIT đã giới thiệu mẫu xe này tại hội nghị EmTech của trường, diễn ra từ 2-4/11.

Chiếc xe có thể tự đi, nhưng trước đó, hành khách phải đạp xe để kích hoạt động cơ. Nó sử dụng máy quét để điều hướng, và được thiết kế cho làn đường dành riêng cho xe đạp. Chiếc xe có thể đạt vận tốc khoảng 20 km/h.

"Ý tưởng để tôi thiết kế chiếc xe này, là nhằm thuyết phục mọi người tập thể dục trên đường đi làm", Chin nói.

Những chiếc xe loại này không chỉ bán cho cá nhân, mà có thể được nhân rộng, thành mô hình cho thuê xe đạp trong thành phố, chẳng hạn như chương trình Citi Bike ở New York. Ngoài ra, xe cũng có thể được các công ty giao hàng sử dụng.

Tuy nhiên, chiếc xe không thể phổ biến ở những thành phố địa hình đồi núi như San Fancisco, hoặc những thành phố không có làn đường dành riêng cho xe đạp.

Dù vậy, nhiều người cũng đồng tình với ý tưởng của Chin, về phương tiện giao thông tương lai trong thành phố. Một số thành phố đang áp dụng mô hình tàu điện không người lái làm phương thức giao thông công cộng mới. 

Ian Pearson, nhà nghiên cứu về giao thông tương lai nhận định, hệ thống vận tải không người lái sẽ trở nên phổ biến trong vòng 10 năm tới.

Hồng Hạnh

Chó lặn biển bắt tôm hùm nhanh như cắt

Chó lặn biển bắt tôm hùm nhanh như cắt

Alex Schulze, người sáng lập một công ty bán lẻ qua mạng ở Mỹ, ghi lại cảnh con chó Labrador màu đen tên Lila lặn xuống đáy biển bắt tôm hùm. Đoạn video cho thấy con chó nhảy khỏi thuyền theo lệnh của Alex và lao xuống nước. Khi trông thấy con tôm hùm, Lila bơi nhanh đến và dễ dàng dùng hàm ngoạm chặt con tôm rồi ngoi lên mặt nước.

"Một ngày khi chúng tôi đang lặn tự do, tôi chợt nảy ra ý tưởng luyện cho Lila bắt tôm hùm sống", Mirror hôm 27/11 dẫn lời Alex. Để huấn luyện con chó, Alex ném món đồ chơi xuống hồ bơi và yêu cầu Lila nhặt lại. Theo Alex, điều quan trọng là bắt đầu mỗi lần tập rượt bằng thời gian nô đùa và động viên con chó với những lời khen ngợi. Chủ con chó cũng chia sẻ bí quyết để Lila chịu lặn xuống nước là tập cho nó bước dần xuống hồ bơi.

Phương Hoa

Điều gì xảy ra nếu như Trái Đất có nhiều khí oxy hơn?

Điều gì xảy ra nếu như Trái Đất có nhiều khí oxy hơn?

Thứ ba, 1/12/2015 | 06:00 GMT+7

Thứ ba, 1/12/2015 | 06:00 GMT+7

Theo tôi được biết, khí quyển Trái Đất có đến 78% là nitơ, 21% là oxy, còn lại là những chất khí khác. Vậy điều gì xảy ra nếu như Trái Đất có nhiều khí oxy hơn?

dieu-gi-xay-ra-neu-nhu-trai-dat-co-nhieu-khi-oxy-hon

Các chất khí trong khí quyển Trái Đất. Ảnh: NASA

Mời độc giả đặt câu hỏi tại đây.

11 loài động vật nguy cấp ở Việt Nam

11 loài động vật nguy cấp ở Việt Nam

Voọc mông trắng (Trachypithecus delacouri) chỉ còn dưới 200 cá thể, nằm trong danh sách 25 loài linh trưởng nguy cấp trên thế giới. Bộ lông của chúng màu đen, có mào lông trên đỉnh đầu, đuôi dài hơn thân. Loài đặc hữu này của Việt Nam thường sống thành đàn 5 đến 10 con do con đực già làm đầu đàn. Nơi sống ưa thích của voọc mông trắng là vùng rừng thứ sinh cây gỗ cao 4-5 m, mọc trên vách đá có hang động. Ở Việt Nam, voọc mông trắng sống ở Yên Bái, Hòa Bình, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh.  Ảnh: Thu Hiền.

Trung Quốc săn người ngoài hành tinh bằng kính viễn vọng khổng lồ

Trung Quốc săn người ngoài hành tinh bằng kính viễn vọng khổng lồ

trung-quoc-san-nguoi-ngoai-hanh-tinh-bang-kinh-vien-vong-khong-lo

Kính viễn vọng vô tuyến FAST sau khi lắp các tấm tam giác ở khu vực nhận tín hiệu. Ảnh: Rediff.

The Telegraph hôm 27/11 đưa tin, kính viễn vọng vô tuyến lớn nhất thế giới ở lòng chảo Bình Đường phía đông nam tỉnh Quý Châu, đang bước vào giai đoạn xây dựng cuối cùng. Mang tên FAST, chiếc kính sẽ mang lại vị thế dẫn đầu trong nghiên cứu vũ trụ và truy tìm sự sống ngoài Trái Đất sau khi hoàn thành.

Một người bình thường sẽ mất khoảng 40 phút để đi bộ vòng quanh chiếc kính. Đĩa khổng lồ ở trung tâm của FAST được tạo thành từ hơn 4.500 tấm kính tam giác.

Với thiết kế hình đĩa lớn bằng 30 sân bóng đá, chiếc kính sẽ quét tín hiệu sự sống cách xa hàng chục tỷ năm sánh sáng, thu tín hiệu vô tuyến từ những dải ngân hà và hệ mặt trời xa xôi, đồng thời tìm kiếm các nguồn năng lượng tương lai như hydro tự nhiên.

"Kính viễn vọng vô tuyến giống như một chiếc tai nhạy cảm chuyên lắng nghe những thông điệp vô tuyến ý nghĩa từ âm thanh trắng trong vũ trụ. Điều này tương tự như nhận biết tiếng kêu của con ve sầu trong cơn giông bão", Nan Rendong, nhà khoa học chủ chốt của dự án Kính viễn vọng hình cầu khẩu độ 500 m, cho biết.

Việc xây kính viễn vọng bắt đầu năm 2011 và sẽ hoàn thành vào tháng 9/2016. Nó có kích thước đồ sộ hơn nhiều so với kính viễn vọng Arecibo ở Puerto Rico, được coi là lớn nhất thế giới hiện nay. Vị trí xây dựng được lựa chọn cẩn thận nhằm bảo vệ kính trước nhiều yếu tố. Đá tổ ong ở vùng lòng chảo khiến nước mưa thoát nhanh, trong khi khoảng cách với thị trấn gần nhất đảm bảo không gian yên tĩnh cho chiếc kính.

Gần đây, các nhà khoa học phụ trách dự án đang lắp đặt những tấm kính hình tam giác khổng lồ với cạnh dài 10 m, đóng vai trò như võng mạc của FAST. Dây cáp đặc biệt gắn cố định với mỗi tấm kính cho phép điều chỉnh chúng một cách chính xác khi kính viễn vọng hoạt động.

"Chiếc kính sẽ giúp chúng tôi tìm kiếm sự sống thông minh ngoài dải ngân hà và khám phá nguồn gốc vũ trụ", Wu Xiangping, giám đốc Hiệp hội thiên văn học Trung Quốc, chia sẻ.

"Chúng tôi đã hoàn thành một trong những bước quan trọng cuối cùng. FAST tương tự như ăng ten truyền hình nhưng lớn hơn nhiều. Với khu vực nhận tín hiệu lớn hơn và linh hoạt hơn, FAST có thể quét vùng trời lớn hơn hai lần so với Arecibo và có độ nhạy cao gấp 3 - 5 lần", China Daily dẫn lời Li Di, nhà nghiên cứu tại Viện khoa học Trung Quốc.

Phương Hoa

Khai mạc hội nghị về biến đổi khí hậu toàn cầu tại Paris

Khai mạc hội nghị về biến đổi khí hậu toàn cầu tại Paris

khai-mac-hoi-nghi-ve-bien-doi-khi-hau-toan-cau-tai-paris

Tháp Eiffel sáng đèn chào mừng COP21. Ảnh: AP

Theo CNN, có khoảng 40.000 đại biểu từ 195 quốc gia tham dự COP21, diễn ra từ 30/11 - 11/12, với mục tiêu đạt được thỏa thuận có tính ràng buộc pháp lý đầu tiên để hạn chế khí thải nhà kính, làm chậm quá trình biến đổi khí hậu, ngăn ngừa toàn cầu nóng lên thêm 2 độ C - ngưỡng sẽ gây ra ngập lụt toàn cầu theo khuyến cáo của các nhà khoa học. Nhiệt độ trung bình ngày nay là 15 độ C.

Các đại biểu hôm qua đã lên lịch làm việc cho 12 ngày thương thuyết, đồng thời phân chia các chuyên gia thành 15 nhóm để thảo luận theo những chủ đề cụ thể như tốc độ phù hợp để giảm lượng phát thải carbon giữa các nước khác nhau có tính đến quy mô nền kinh tế và trình độ phát triển của các nước đó, các biện pháp chuyển giao công nghệ để phát triển năng lượng tái tạo, những giải pháp tài chính, sự tham gia của các doanh nghiệp thông qua việc sử dụng năng lượng sạch và đầu tư vào công nghệ mới.

Mỹ và Trung Quốc, hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, nơi phát ra 50% lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính trên toàn thế giới, được kỳ vọng sẽ đưa ra các cam kết cắt giảm ở mức cao, đóng góp tích cực vào quá trình làm chậm lại việc nóng lên của Trái Đất.

CVF, diễn đàn những nước dễ bị ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu, trong đó có đại diện từ các nước châu Á như Philippines, Bangladesh hay từ châu Mỹ như Costa Rica, đề nghị hạn chế mức tăng nhiệt độ chỉ 1,5 độ C.

"Chúng tôi là những quốc gia phải chịu ảnh hưởng nhiều nhất từ biến đổi khí hậu, và đấu tranh với nhóm những nước lớn như Mỹ, EU hay G77. Chúng tôi chiếm đa số vì 106 trên 195 quốc gia trên thế giới muốn đặt mục tiêu chỉ tăng 1,5 độ C", Saleemul Huq, phát ngôn viên của CVF cho biết. 

Theo BBC, kể từ khi cuộc cách mạng công nghiệp bắt đầu năm 1750, lượng CO2 đã tăng hơn 30% trong khí quyển, và cao nhất trong lịch sử 800.000 năm trở lại.

Theo đó, lượng CO2 thải ra từ đốt nhiên liệu hóa thạch toàn cầu chiếm 57% khí thải nhà kính, tiếp đó là CO2 phát ra từ cháy rừng, hoặc đốt chất thải nông nghiệp chiếm 17%. Khí thải nhà kính khác như methane chiếm 14%, N20 chiếm 8%, cũng do con người tạo ra, nhưng chiếm tỷ lệ ít hơn so với CO2 từ nhiên liệu hóa thạch. 

Theo Time, các nhà khoa học đã đưa ra bằng chứng cho thấy, biến đổi khí hậu đang gây thiệt hại lớn nhất từ trước tới nay. Nhiệt độ trung bình toàn cầu đạt mức cao kỷ lục năm 2014, và dự kiến, năm 2015 sẽ đạt mức cao nhất trong lịch sử. 

Ngay cả khi chúng ta cắt giảm khí thải nhà kính ngay lập tức, hậu quả của nó cũng gây ảnh hưởng tới hàng trăm năm sau, đối với đại dương và băng ở hai cực. Và để loại bỏ ảnh hưởng của khí thải nhà kính đối với khí quyển, cũng phải mất hàng thập kỷ. Khí thải nhà kính là nguyên nhân chính gây ra biến đổi khí hậu, dẫn đến các thảm họa thiên nhiên như lụt lội, hạn hán.

"Nhiệt độ tăng lên ở đại dương sẽ ảnh hưởng đến đời sống thủy sinh, và làm tăng nhiệt độ của Trái Đất, khiến tình trạng sa mạc hóa ngày một lan rộng", David Attenborough, nhà tự nhiên học kiêm phát thanh viên nổi tiếng của BBC, nhận định. "Rắc rối của gia tăng nhiệt độ cực lớn, và phải tránh nó bằng mọi giá".

Trong phiên làm việc đầu tiên hôm nay, ngoài lãnh đạo các nước có lượng khí thải lớn nhất thế giới là Mỹ, Trung Quốc và Ấn Độ, còn có sự tham gia của tỷ phú Bill Gates, nhà sáng lập Microsoft.

Ông đã vận động lãnh đạo các nước khởi động chương trình nghiên cứu và phát triển năng lượng sạch trị giá nhiều tỷ USD. Theo đó, Mỹ và 18 quốc gia khác, đã cam kết tăng gấp đôi ngân quỹ dành cho nghiên cứu năng lượng sạch, lên tổng cộng 20 tỷ USD trong 5 năm, Guardian cho hay.

"Thông báo này sẽ gửi đi thông điệp rõ ràng, rằng thế giới cam kết huy động mọi nguồn lực cần thiết để đảm bảo mọi quốc gia có thể phát triển các nguồn năng lượng sạch một cách có hiệu quả, phù hợp với nền kinh tế", Brian Deese, cố vấn cấp cao của Nhà Trắng, cho biết.

khai-mac-hoi-nghi-ve-bien-doi-khi-hau-toan-cau-tai-paris-1

Cổng vào COP21 ở Paris. Ảnh: AP

Xem thêm: Kịch bản cho đô thị ven biển nếu nhiệt độ tăng 4 độ C.

Hồng Hạnh

Trung Quốc sẽ đưa trạm phát điện khổng lồ ra Biển Đông

Trung Quốc sẽ đưa trạm phát điện khổng lồ ra Biển Đông

Trạm phát điện nổi lớn nhất Trung Quốc đầu tháng này được thử nghiệm ở Biển Đông.

Trạm phát điện nổi lớn nhất Trung Quốc đầu tháng này được thử nghiệm ở Biển Đông. Ảnh: Viện chuyển đổi năng lượng Quảng Châu

Một đơn vị quy mô toàn diện, rộng bằng nửa sân bóng đá, đầu tháng này được triển khai tới vùng biển ngoài khơi quần đảo Vạn Sơn, gần thành phố Chu Hải, tỉnh Quảng Đông, SMCP dẫn lời các nhà nghiên cứu tại Viện chuyển đổi năng lượng Quảng Châu, thuộc Học viện Khoa học Trung Quốc, cho biết. 

Đơn vị được thử nghiệm nằm trong số những cỗ máy phát điện lớn nhất thế giới thuộc loại này, có thể tạo ra hơn 200 kilowatt điện. Những cỗ máy phát điện nổi bằng sóng biển được triển khai tại Mỹ và Australia cho sản lượng khoảng 150 kilowatt. Cỗ máy lớn nhất thuộc loại này đến nay là một phiên bản mẫu ở Bồ Đào Nha, đạt 750 kilowatt. 

Máy phát điện sẽ biến chuyển động liên tục của nước biển thành điện và có thể giữ vị trí hoạt động trong những ngày không có gió và cả khi phải đối diện với siêu bão, các nhà nghiên cứu nói. 

Trung Quốc thử nghiệm mô hình này nhằm tìm nguồn cung điện năng cho các radarr mà nước này có thể sẽ lắp đặt. "Radar quân sự là những con thú đói điện lúc nào cũng cần ăn, trong khi đó việc vận chuyển nhiên liệu hóa thạch vừa khó khăn và tốn kém", một nhà nghiên cứu giấu tên nói.

Khi hoạt động nhằm vào một chiến đấu cơ hay vật thể không xác định từ xa, một hệ thống cảnh báo sớm có thể cần lượng điện tương đương nhu cầu của 1.000 hộ gia đình trung bình ở Mỹ. Năng lượng tái tạo truyền thống, như điện mặt trời, cũng không thích hợp do các tấm pin sẽ nhanh chóng bị phủ bởi phân chim.

Trung Quốc ngang nhiên tuyên bố chủ quyền với gần như toàn bộ Biển Đông, chồng lấn vùng biển của các nước khác, bất chấp sự phản đối của các bên liên quan. Trung Quốc gần đây bồi đắp trái phép các đảo nhân tạo tại quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Các chuyên gia quân sự dự đoán Bắc Kinh sẽ triển khai hệ thống radar trên các đảo nhân tạo phi pháp này.

Hà Nội khẳng định mọi hành động xây dựng, mở rộng của nước ngoài trên các đảo đá, bãi ở quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa mà không được sự cho phép của chính phủ Việt Nam đều phi pháp và vô giá trị.

Trọng Giáp

Hòn đảo phình to gấp 12 lần trong hai năm

Hòn đảo phình to gấp 12 lần trong hai năm

hon-dao-phinh-to-gap-12-lan-trong-hai-nam

Đảo núi lửa ở Ogasawara, Tokyo, Nhật Bản vào tháng 4/2015. Ảnh: The Ashi Shimbun.

Theo Japan Today, hòn đảo lúc đầu nhô lên vào tháng 11/2013, bên cạnh đảo Nishinoshima trên biển Thái Bình Dương, và tiếp tục mở rộng cho đến khi hai đảo nhập lại thành một. Đảo Nishinoshima mới có kích dài 1.900 m, rộng 1.950 m và cao hơn 100 m. Các vụ phun trào từ núi lửa tiếp tục bổ sung thêm lớp đất cho hòn đảo và theo các nhà khoa học, hoạt động này sẽ còn kéo dài trong một thời gian nữa.

Trong một khảo sát trên không gần đây, lực lượng tuần tra biển của Nhật Bản trông thấy cột khói cao 1.200 m bốc lên từ vụ phun trào cùng với đá núi lửa bắn ra vài lần mỗi phút. Lúc đầu, các nhà khoa học không chắc chắn hòn đảo sẽ tồn tại bao lâu bởi đảo núi lửa kiểu này thường bị biển vùi lấp sau thời gian ngắn. Đối với các nhà khoa học, hòn đảo cung cấp một cơ hội hiếm hoi để nghiên cứu sự sống bắt đầu bao phủ đất cằn như thế nào.

hon-dao-phinh-to-gap-12-lan-trong-hai-nam-1

Núi lửa phun trào trên đảo. Ảnh: The Ashi Shimbun.

Dù phần lớn hòn đảo có thành phần là đá tạo thành từ dung nham nguội, các nhà khoa học cho rằng trong tương lai nó sẽ ươm mầm cho đời sống thực vật và động vật. "Những nhà sinh vật học như chúng tôi rất quan tâm tới hòn đảo mới bởi chúng tôi có thể quan sát khởi nguồn của quá trình tiến hóa", Naoki Kachi, giáo sư tại Đại học Tokyo Metropolitan, Nhật Bản, chia sẻ với AFP.

Theo Kachi, sau khi hoạt động núi lửa lắng xuống, loài cây đầu tiên có thể do các dòng hải lưu đưa tới hoặc do chim phát tán. Những loài chim biển sử dụng đảo đá làm nơi nghỉ ngơi tạm thời cũng có thể dựng tổ ở đó. Phân của chúng cùng với lông rụng, thức ăn rơi vãi và xác thối sẽ tạo thành lớp đất màu mỡ giàu dưỡng chất để các loại hạt giống nảy mầm.

Phương Hoa

Lão nông chống chọi bệnh ung thư bằng đam mê sáng chế

Lão nông chống chọi bệnh ung thư bằng đam mê sáng chế

Một ngày cuối tháng 11, trong căn nhà tuềnh toàng ở xã Suối Hiệp, Diên Khánh, Khánh Hòa, ông Trần Đức Mạnh (53 tuổi) ngồi tính toán lại số tiền kiếm được từ việc bán máy ép phế liệu. Khoản thu nhập này, ngoài để trang trải cuộc sống, thuốc thang điều trị ung thư, phần còn lại ông dành dụm để mua thêm phế liệu cũ, tiếp tục chế tạo máy khi sức khỏe ổn định hơn.

Sinh ra trong gia đình bần nông, cuộc sống nhiều khó khăn, ông Mạnh bôn ba qua nhiều công việc. Có thời gian đi cày thuê cho chủ, máy bị hỏng, không có kinh phí đưa ra tiệm, ông tự mày mò sửa chữa. Hai năm trước, khi đang cày đất thuê, ông bỗng ngất lịm giữa đồng. Kết quả xét nghiệm phát hiện bị ung thư đại tràng giai đoạn cuối khiến ông chết lặng. Từ đó, người đàn ông trụ cột chỉ biết nằm ở góc nhà, chịu đựng những cơn đau thể xác do căn bệnh quái ác hành hạ.

lao-nong-chong-choi-benh-ung-thu-bang-dam-me-sang-che

Công việc giúp ông Mạnh quên đi nỗi đau bệnh tật, níu lại cuộc sống đời thường. Ảnh: Xuân Ngọc

Chứng kiến cha ngày càng tiều tụy, hai người con trai đang là sinh viên muốn bỏ học, đi làm san sẻ gánh nặng chi tiêu với mẹ. Gia sản trong nhà lần lượt đội nón ra đi, nợ nần chồng chất. Buồn phiền với lời tâm sự của con, hình ảnh người vợ tảo tần đã thôi thúc ông không tuyệt vọng, gắng gượng qua bệnh tật.

Thôn Cư Thạnh có nghề truyền thống làm nấm rơm. Sau mùa vụ, ông Mạnh ráng theo hàng xóm ra đồng lấy rơm nhưng làm không nổi. Cơn đau hành hạ khiến ông nghĩ phải làm gì đó để quên đi bệnh tật. "Lúc đó, trong đầu tôi nung nấu ý tưởng thiết kế và sản xuất máy cào rơm với tiêu chí là giá rẻ, phí vận hành thấp để giải phóng sức người", ông nhớ lại.

Không qua trường lớp đào tạo nên khi bắt tay vào nghiên cứu, lão nông gặp khó khăn không ít, chẳng biết bắt đầu từ đâu. Nhiều người cho rằng ông có "ý tưởng khùng", cơn bệnh hành hạ, khiến ông muốn bỏ cuộc tất cả.

"Cảm giác tồi tệ nhất là khi ở một mình vào ban đêm, trong căn phòng trống. Trong cơn đau giằng xé, tôi nghĩ tới đống phế liệu nằm ngổn ngang ở sân, sáng chế lại nung nấu. Ý nghĩ thôi thúc làm ra máy cào rơm lấn át lo lắng bệnh tật", ông Mạnh chia sẻ.

lao-nong-chong-choi-benh-ung-thu-bang-dam-me-sang-che-1

Máy cào rơm của lão nông. Ảnh: Xuân Ngọc

Loay hoay hàng tháng trời với những máy móc cũ, thu mua giá rẻ từ các cửa hàng phế liệu, kết quả đã không phụ lòng người. Với thiết kế đơn giản, máy cào rơm của ông chỉ là khung xe khách bỏ đi, kết hợp nhiều phế liệu, sắt vụn và ống thủy lực cũ được lắp ráp lại. Máy chạy bằng động cơ dầu, giúp tăng năng suất và giảm sức lao động.

Ngày ông Mạnh đưa máy xuống đồng, ai cũng ngỡ ngàng, bán tín bán nghi hiệu quả. Chỉ đến khi chứng kiến trong ít phút, từng cọng rơm nằm ngổn ngang trên đồng được gom lại, người dân mới thán phục. "Người trong vùng gọi ông ấy cái tên thân thuộc là "nhà sáng chế nông dân". Công suất làm việc của máy tương đương với 30 công lao động trong 8 giờ so với trước đây. Chúng tôi không ngờ ông ấy làm được", ông Minh, người trong vùng nhận xét.

Nỗi đam mê công việc như giúp ông đẩy lùi những cơn đau ngự trị trước đây. Sau phát minh này, ông tiếp tục sáng chế máy ép phế liệu và được khách đặt mua. Máy hoạt động với mục đích ép phế liệu thành bánh giúp vận chuyển dễ và chi phí thấp hơn.

"Lần vận chuyển phế liệu từ Khánh Hòa vào TP HCM gần 7 triệu một chuyến, thành phẩm chưa được ép phải chia ra nhiều đợt. Từ khi có máy ép ông Mạnh chế chỉ cần chở một chuyến", chủ mua máy phế liệu chia sẻ.

Thường giúp đỡ ông Mạnh trong công việc, anh Phan Trung Kiên (30 tuổi) cho biết, lúc mới phát hiện bị bệnh "nhà sáng chế nông dân" tiều tụy, đôi mắt thụt sâu, người còn 38 kg với da bọc xương nhưng. "Chú Mạnh giờ đã tăng được 16 kg, sức khỏe ổn dần", anh Kiên nói.

lao-nong-chong-choi-benh-ung-thu-bang-dam-me-sang-che-2

Qua 12 lần hóa trị ung thư đại tràng giai đoạn cuối, ông Mạnh vẫn lạc quan với đam mê sáng chế. Ảnh: Xuân Ngọc

Ông Trần Văn Kính – Chủ tịch UBND xã Suối Hiệp (Diên Khánh) cho biết, địa phương có hơn 2.500 hộ, ngoài nuôi trồng nông nghiệp, người dân còn mưu sinh nhờ vào phát triển làm nấm rơm. Máy cào rơm của ông Mạnh là sáng chế đầu tiên ở địa phương, giúp người dân giảm được công sức, tạo hiệu quả cao sản xuất nấm.

ng Mạnh không than vãn về căn bệnh mà luôn tỏ ra lạc quan, điều đó đã truyền cảm hứng cho rất nhiều người ở địa phương cùng cảnh ngộ", ông Kính nhận xét và cho biết sẽ bàn với hợp tác xã có phương án hỗ trợ, ứng dụng rộng những máy sáng chế của ông Mạnh.

Hiện, xung quanh nhà ông Mạnh như một công xưởng, toàn sắt thép phế liệu và những đồ vật cũ kỹ. "Tôi đang nghiên cứu để tạo ra máy sàng cát sạn. Cát ở trên sông hiện nay nhiều sạn, muốn có cát xây phải sàng. Máy hoạt động sẽ giảm được sức lao động, hiệu quả cao hơn", ông Mạnh lên kế hoạch trong thời gian tới.

Xuân Ngọc

Ô nhiễm báo động, Bắc Kinh đóng cửa cao tốc

Ô nhiễm báo động, Bắc Kinh đóng cửa cao tốc

o-nhiem-bao-dong-bac-kinh-dong-cua-cao-toc

Khu vực trung tâm Bắc Kinh chìm trong khói mù. Ảnh: Xinhua

Theo Reuters, tại Bắc Kinh, đô thị lớn với 22,5 triệu dân, bầu không khí ô nhiễm đặc quánh khiến người dân cảm thấy đến hít thở cũng vô cùng khó khăn.

"Anh có thể nhìn thấy Bắc Kinh hoàn toàn bị khói mù bao phủ. Mỗi lần hít thở vào sáng sớm, cổ họng cực kỳ khó chịu", Zhang Heng, một kiến trúc sư 26 tuổi cho biết.

Hôm nay, chỉ số chất lượng không khí (AQI) tại một số khu vực ở Bắc Kinh đã tăng vọt lên 500. Mức thông thường từ 0-50 (không gây hại cho sức khỏe), mức từ 300 trở lên được coi là báo động cao nhất.

Chính quyền thành phố khuyến cáo người dân không nên ra khỏi nhà, đóng cửa cao tốc vì lo ngại khói mù hạn chế tầm nhìn gây nguy hiểm; đồng thời yêu cầu các nhà máy gây ô nhiễm hạn chế, hoặc tạm ngừng sản xuất, cũng như dừng thi công mọi công trình xây dựng trên địa bàn. 

Hôm qua, bộ Bảo vệ Môi trường Trung Quốc cảnh báo, khí thải môi trường ở miền Bắc nước này tăng cao trong những tháng mùa đông bởi các lò đốt than cung cấp khí sưởi ấm cho đô thị, cũng như gió thổi yếu, không thể phân tán không khí ô nhiễm, đạt mức báo động lên màu cam.

Đây là lần đầu tiên trong năm nay chính quyền Trung Quốc phải đưa ra mức cảnh báo màu cam, chỉ đứng sau màu đỏ - mức cao nhất. Khói mù dự kiến sẽ tồn tại trong ít nhất ba ngày.

Bộ này cho biết, không khí ô nhiễm ảnh hưởng tới 23 đô thị, trải trên 530.000 km2 - tương đương diện tích của Tây Ban Nha. Tuy nhiên, dự báo vào ngày 2/12, một đợt không khí lạnh mới sẽ cải thiện tình hình.

Trung Quốc đã phát động "cuộc chiến chống ô nhiễm" vào năm ngoái, sau khi hàng loạt các vụ khói mù bao trùm Bắc Kinh và các khu vực lân cận. Nước này cũng tuyên bố, sẽ cắt giảm tiêu thụ than, đóng cửa những khu vực công nghiệp gây ô nhiễm. Giới chức Bộ Môi trường Trung Quốc thừa nhận rằng, nước này không đủ khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc gia về chất lượng không khí cho đến năm 2030.

Chất lượng không khí đặt ở mức báo động đặt ra thách thức đối với chính phủ Trung Quốc, trong đó, ngành công nghiệp nhiệt điện bị coi như nguyên nhân chính gây ô nhiễm. Trong bối cảnh Hội nghị toàn cầu về Biến đổi khí hậu đang diễn ra ở Paris tuần này, các nhà lãnh đạo Trung Quốc sẽ phải đối mặt với câu hỏi về năng lực phát triển nền kinh tế sạch, không ô nhiễm.

o-nhiem-bao-dong-bac-kinh-dong-cua-cao-toc-1

Những khu vực ở miền Bắc Trung Quốc bị ảnh hưởng bởi ô nhiễm không khí. Ảnh: Đài khí tượng quốc gia Trung Quốc

Hồng Hạnh

Biển nham thạch trong lòng địa cầu hình thành thế nào

Biển nham thạch trong lòng địa cầu hình thành thế nào

bien-nham-thach-trong-long-dia-cau-hinh-thanh-the-nao

Với tốc độ quay của Trái đất lúc đó, các tinh thể silicat chìm hẳn xuống đáy ở hai cực và lơ lửng giữa lòng đại dương ở vùng xích đạo. Đồ họa: Christian Maas

Theo Live Science, đây là kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học Đại học Muenster, Đức trong quá trình tìm kiếm phương án tối ưu cho việc dự báo động đất và núi lửa phun, công bố hôm 6/11 trên Tạp chí Geophysical Research (Nghiên cứu địa chất học).

Những nghiên cứu và tính toán trước đây đều chỉ ra rằng Trái Đất trong giai đoạn sơ khai tồn tại một đại dương nham thạch khổng lồ, còn gọi là đá nóng chảy, tồn tại ở giữa lớp vỏ và lõi Trái Đất, hình thành khoảng 4,5 đến 2,5 tỷ năm trước, với độ sâu lên tới 1.000 km.

Tuy nhiên, những nghiên cứu này không tính đến tác động từ sự quay của Trái Đất tới đại dương nham thạch. Giờ đây, nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Muenster chứng minh được sự tự quay này có tác động nhất định trong việc hình thành nên đại dương nham thạch cũng như các mảng kiến tạo bên trên nó.

"Sự tự quay có ảnh hưởng cốt yếu đến sự tiến triển của đại dương nham thạch nói riêng và lịch sử Trái Đất nói chung", nhà địa vật lý học Christian Maas, trưởng nhóm nghiên cứu cho biết.

Trái Đất thời kì sơ khai quay nhanh hơn hiện tại rất nhiều. Một ngày tại thời điểm đó chỉ kéo dài 2 - 5 giờ, chứ không phải 24 giờ như ngày nay. Mặt khác, bản thân địa cầu lúc đó nóng hơn, khiến nham thạch lỏng hơn và dễ chuyển động hơn. Dựa vào những điều kiện trên, nhóm xây dựng một mô hình máy tính mô phỏng Trái Đất sơ khai. Từ đó họ có thể kiểm tra cách mà sự tự quay tác động lên các tinh thể silicat, vốn là thành phần chính trong nham thạch.

Khi mô hình không quay, các tinh thể nặng hơn chìm xuống bên dưới còn những tinh thể lỏng và nhẹ hơn thì nổi lên trên như thông thường. Sự khác biệt bắt đầu xảy ra khi nhóm nghiên cứu cho quay mô hình Trái Đất.

"Kết quả làm tôi bất ngờ chính là sự khác biệt đáng kể trong quá trình chuyển dịch của các tinh thể ở hai cực so với vùng xích đạo", Maas cho biết.

Tại hai cực, các tinh thể nặng chìm hẳn xuống đáy còn các tinh thể lỏng, nhẹ nổi hẳn lên trên bề mặt đại dương. Còn ở vùng xích đạo, các tinh thể nặng lúc này không chìm mà nằm ở độ sâu lưng chừng của đại dương, trong khi đó những tinh thể lỏng, nhẹ chìm hẳn xuống đáy.

Maas giải thích nguyên nhân của hiện tượng này là do tác động của lực Coriolis (một loại lực tác động lên vật di chuyển trên một bề mặt quay tròn). Tại vùng xích đạo, lực Coriolis có xu hướng ngược lại với trọng lực hướng về tâm Trái Đất và làm thay đổi đường đi của vật chất khi chúng chìm xuống đáy. Vật càng nặng, tác động của lực Coriolis là càng lớn. Do đó những tinh thể đặc, nặng được giữ lơ lửng giữa đại dương còn tinh thể nhẹ hơn lại chìm xuống đáy.

Maas cũng lưu ý rằng mô hình nghiên cứu này hiện đang tiến hành nghiên cứu riêng biệt các cực và xích đạo.

"Bước tiếp theo trong nghiên cứu sẽ là xây dựng một mô hình toàn thể của đại dương nham thạch cổ, với đầy đủ các cực, xích đạo và cả những vùng nằm giữa chúng", ông cho biết thêm. "Ngay cả với máy tính tối tân, quá trình mô phỏng sẽ mất khoảng vài tháng mới hoàn thành".

Mặc dù vậy, kết quả nghiên cứu là rất đáng chờ đợi bởi nó sẽ giúp chúng ta hình dung cách thức mà đại dương nham thạch trong lòng đất và những mảng kiến tạo hình thành, từ đó dự đoán được khi nào sẽ xảy ra các vụ phun trào núi lửa hay động đất.

Hơn nữa, hiểu biết thêm về quá trình hình thành của đại dương này cũng làm sáng tỏ về thời điểm xuất hiện các cực từ trường, vốn đóng vai trò quan trọng trong tạo nên lớp lá chắn cho hành tinh thoát khỏi bức xạ mặt trời. Lá chắn này chính là điều kiện tiên quyết cho quá trình hình thành sự sống trên Trái Đất.

Quốc Bảo

Nga phát triển áo chống đạn cho cảnh khuyển

Nga phát triển áo chống đạn cho cảnh khuyển

Theo RT, chiếc áo giáp có tên Nord, do Hiệp hội Khoa học Sản xuất Vật liệu đặc biệt của Nga (NPO), trụ sở tại St.Petersburg, phát triển. Áo gồm hai mảnh, một mảnh đeo quanh cổ và ngực, mảnh kia đeo quanh lưng và bụng.

"Lúc đầu, đương nhiên là con chó không thích mặc áo. Sau đó, nó dần nhận ra cái áo giúp bảo vệ mình", Valadimir Khitrykh, người huấn luyện cảnh khuyển, cho biết. "Giờ đây, chúng tôi chỉ mất một phút để mặc áo cho nó".

Chiếc áo giáp được giới thiệu hôm 27/11, vài ngày sau khi Nga tặng Pháp con chó béc giê mới Dobrynia, thay cho "người hùng 4 chân" Diesel hy sinh trong vụ bố ráp của cảnh sát Pháp hôm 18/11 vào nơi ẩn náu của kẻ chủ mưu vụ khủng bố Paris. 

Hồng Hạnh

Quái vật giun bọc thép mình chi chít gai nhọn

Quái vật giun bọc thép mình chi chít gai nhọn

quai-vat-giun-boc-thep-minh-chi-chit-gai

Giun 'bọc thép' mình gai E. rarus. Ảnh: Dinghua Yang.

Theo Live Science, các nhà nghiên cứu phát hiện loại giun nhỏ đáng sợ mang tên Eokinorhynchis rarus (E. rarus) ở Nam Giang, Tứ Xuyên, Trung Quốc.

Ở kỷ Cambri cách đây 490 - 543 triệu năm, khu vực khảo cứu không có những dãy núi dốc như ngày nay, thay vào đó là đại dương nông giàu phosphate. Vùng trầm lắng dưới đáy biển chính là nơi cư ngụ của E. rarus. Nhóm nghiên cứu công bố phát hiện trên tạp chí Scientific Reports hôm 26/11.

Phosphate trong đại dương làm E. rarus hóa thạch hàng trăm triệu năm về trước, thay thế lớp mô mềm trên cơ thể chúng bằng calcium phosphate, hợp chất tạo nên răng và xương người. Loài giun cổ đại có kích thước rất nhỏ với chiều dài chưa đến 2 mm.

Việc tìm thấy hóa thạch siêu nhỏ của tổ chức sinh vật như E. rarus không dễ dàng. Shuhai Xiao, giáo sư sinh học địa chất tại Đại học bách khoa Virginia, Mỹ, đồng thời là tác giả nghiên cứu, chia sẻ ông cùng đồng nghiệp phải khai quật khoảng nửa tấn đất đá từ khu vực nhằm tìm kiếm những dấu vết của sinh vật cổ đại.

"Hóa thạch nhỏ đến mức bạn không thể nhìn thấy chúng trong khu vực khảo cứu", Xiao cho biết. Các nhà khoa học mang nửa tấn đất đá về phòng thí nghiệm. Họ phân rã lớp đất đá bằng axit acetic, hợp chất tương tự dấm và không gây ảnh hưởng đến hóa thạch calcium phosphate. Đá phấn tan chảy hết làm lộ ra những mẫu hóa thạch rất nhỏ. Quá trình xử lý mẫu vật đòi hỏi nhiều sự khéo léo do kích thước cũng như độ dễ vỡ của chúng.

E. rarus có chiếc đầu thuôn dần về nơi gắn liền với cổ. Cơ thể chúng bao gồm ít nhất 20 đốt thân, mỗi vòng thân được bao bọc bởi những tấm xương cứng như kim loại cắm đầy gai nhọn, ngoài ra 5 cặp gai lớn chạy dọc theo thân.

E. rarus có nhiều đặc điểm tương tự một nhóm nhỏ động vật không xương sống dưới biển còn tồn tại đến ngày nay tên kinorhynchs. Những con giun "bọc thép" siêu nhỏ có nguồn gốc từ kỷ Cambri này nằm cùng ngành với động vật chân đốt.

Phương Hoa

Trữ điện trong bóng khí sâu 55 mét dưới nước

Trữ điện trong bóng khí sâu 55 mét dưới nước

Theo Science Aleart, năng lượng tái tạo như quang năng không thể thu được vào buổi tối, do đó, vẫn cần sử dụng nguồn năng lượng truyền thống như dầu diesel hay khí gas. 

Để khắc phục điều này, công ty Hydrostor của Canada đã phát minh ra một hệ thống bóng nén ngầm dưới đáy biển có thể lưu trữ năng lượng tái tạo dùng cho lúc cần thiết. Điều này sẽ giúp giảm nhu cầu sử dụng dầu khí để làm nguồn năng lượng dự trữ.

Công ty cho biết giải pháp này có tuổi thọ gấp hai lần so với loại pin tốt nhất hiện nay, chi phí cũng thấp hơn nhiều. Hệ thống đầu tiên được lắp đặt ở Hồ Ontario gần Toronto, Canada. Sâu 55 m dưới mặt hồ là chuỗi bóng ngầm nối với hệ thống năng lượng thông qua đường ống, đủ điện cung cấp cho 330 hộ gia đình. Nhóm phát triển công nghệ này cũng cho biết hệ thống này rất dễ nâng cấp và mở rộng.

Vật liệu của các bóng khí ngầm này là bình tích áp thủy lực, thiết bị được dùng để nâng tàu chìm từ đáy biển lên. Máy nén khí nằm ở trung tâm của hệ thống. Năng lượng dự trữ được tích vào máy nén khí thông qua công nghệ bản quyền của Hydostor. Nhiệt lượng tạo ra trong quá trình này cũng được lưu trữ lại thông qua bộ trao đổi nhiệt. Khi cần dùng năng lượng, áp lực tự nhiên của hồ Ontaria sẽ bơm khí trở lại đất liền, vận hành một tua-bin và tạo ra điện.

"Chúng tôi đang tập trung thương mại hóa công nghệ này trên toàn thế giới, nhằm đưa giải pháp lưu trữ năng lượng xanh này đến mọi quốc gia. Các nước trong khối các nền kinh tế lớn G20 đang thảo luận về việc ngừng sử dụng năng lượng hóa thạch trước năm 2050. Để làm được việc đó, hệ thống điện của chúng ta phải có tích hợp bộ phận lưu trữ, từ đó, hạn chế sử dụng nguồn năng lượng dự phòng là khí gas và dầu diesel.  Đó là điều mà hệ thống bóng ngầm này làm được", Curtis VanWalleghem, CEO của Hydrostor cho biết.

Trúc Bùi

Bách khoa toàn thư của ông tổ ngành phẫu thuật hiện đại

Bách khoa toàn thư của ông tổ ngành phẫu thuật hiện đại

bach-khoa-toan-thu-cua-ong-to-nganh-phau-thuat-hien-dai

 Chân dung Al-Zahrawi, "ông tổ ngành phẫu thuật hiện đại". Ảnh: Public Domain

Thế kỷ thứ 8 tới thế kỷ 13 thường được nhắc đến như thời kỳ hoàng kim của đạo Hồi. Cộng đồng Hồi giáo sản sinh nhiều học giả với những cống hiến quan trọng cho các nhánh tri thức nhân loại, bao gồm cả triết học, toán học và thiên văn học.

Những trí tuệ Hồi giáo trong suốt giai đoạn này cũng đóng góp không ít thành tựu cho y học thế giới, trong đó có thể kể đến Ali ibn al-Abbas al-Majusi (tên tiếng Latin là Haly Abbas), Muhammad ibn Zakariyã Rãzĩ (Rhazes hoặc Rasis), và Abũ al-Qãsim Khalaf ibn al-‘Abbãs az-Zahrãwĩ (thường biết đến với tên Al-Zahrawi, hay Abulcasis), người được mệnh danh là ông tổ ngành phẫu thuật hiện đại.

Cuộc đời của Al-Zahrawi

Al-Zahrawi chào đời tại vùng Al-Zahra, gần Cordoba, Andalusia, miền nam Tây Ban Nha vào năm 836. Đây là một trong những giai đoạn thịnh vượng nhất của vương triều Hồi giáo Umayyad Caliphate tại Cordoba. Tuy nhiên, không nhiều tư liệu viết về cuộc đời Al-Zahrawi được tìm thấy.

Al-Zahrawi được cho một thiên tài y học rất được sủng ái. Trong suốt 50 năm, ông giữ chức ngự y cho vị vua thứ hai của Cordoba là Al-Hakam II, và al-Mansur, người lắm thực quyền cai trị nhà nước Hồi giáo Tây Ban Nha sau cái chết của Al-Hakam.

Tuy chức tước cao và được trọng vọng, ngự y Al-Zahrawi vẫn tiếp tục thăm bệnh cho nhiều người bất kể giàu nghèo. Điều này cho phép ông gặp gỡ nhiều bệnh nhân mỗi ngày, ghi chép tình trạng sức khỏe và lịch sử chữa trị cho từng người một. Nhờ kiến thức và kinh nghiệm phong phú trong đời hành nghề y, Al-Zahrawi đã để lại cho hậu thế cuốn bách khoa toàn thư về y học quý giá có tựa Al-Tasrif li man ajaz an-ti-talif, gọi ngắn gọn là Al-Tasrif.

Al-Tasrif: Bách khoa toàn thư y học

Al-Tasrif được xem là công trình rất quan trọng trong lịch sử y học, bởi đây là một trong những tài liệu tham khảo chuẩn mực trong nền y học của người Hồi giáo và cả châu Âu trong hơn nửa thế kỷ.

"Khoảng năm 1000, bác sĩ Al Zahrawi công bố bách khoa toàn thư về phẫu thuật dày 1.500 trang. Cuốn sách này từng được sử dụng làm tài liệu tham khảo trong nghiên cứu y khoa 500 năm sau".

bach-khoa-toan-thu-cua-ong-to-nganh-phau-thuat-hien-dai-1

 Các hình ảnh minh họa và chú thích về những dụng cụ phẫu thuật trong cuốn Tasrif của Al-Zahrawi. Ảnh: Public Domain

Bách khoa toàn thư y học được viết xong vào khoảng năm 1000 gồm 30 chương. Mỗi chương đề cập tới một vấn đề y học khác nhau kèm theo mô tả về hơn 300 căn bệnh và những cách chữa trị cho căn bệnh ấy mà Al-Zahrawi thu thập được.

Các khía cạnh khác trong y khoa cũng được luận bàn trong Al-tasrif. Chẳng hạn, ở một trong những chương đầu tiên, Al-Zahrawi viết về cách chẩn đoán bệnh. Ông cho rằng, một bác sĩ giỏi phải dựa trên quan sát của chính mình và các triệu chứng để chẩn bệnh, hơn là chỉ nghe theo lời kể của bệnh nhân.

Al-Zahrawi còn viết về mối quan hệ giữa sức khỏe và chế độ dinh dưỡng. Nhiều phần trong Al-Tasrif trình bày về các loại thực phẩm nên tránh, tầm quan trọng của việc duy trì một thực đơn tốt cho sức khỏe, và sử dụng thực phẩm như một phần của chữa bệnh.

Al-Tasrif: Di sản quý giá cho ngành phẫu thuật hiện đại

Theo nhiều chuyên gia, chương 30 chính là phần có tầm ảnh hưởng lớn nhất của quyển bách khoa toàn thư y học Al-Tasrif. Trong chương này, Al-Zahrawi đã đặt những nền móng đầu tiên cho ngành phẫu thuật học mà nhờ đó ông được mệnh danh là "ông tổ ngành phẫu thuật hiện đại".

Nội dung phần này gồm những lý giải chi tiết của Al-Zahrawi về các quy trình trong từng phẫu thuật cụ thể, liệt kê khoảng 200 dụng cụ phẫu thuật cùng mô tả và hình minh họa (những bức ảnh về dụng cụ phẫu thuật được xem là sớm nhất trong lịch sử) và các cải tiến do Al-Zahrawi thực hành mà sau này được ứng dụng phổ biến trong phẫu thuật.

Al-Zahrawi được cho là bác sĩ phẫu thuật đầu tiên sử dụng chỉ ruột mèo khâu các vết thương bên trong. Đây là loại chỉ chế từ ruột động vật, có thể tự tiêu và trong một thời gian dài trở thành loại chỉ khâu vết mổ duy nhất. Dùng chỉ ruột mèo, các bác sĩ sẽ không cần phẫu thuật lần hai để rút chỉ khâu bên trong.

bach-khoa-toan-thu-cua-ong-to-nganh-phau-thuat-hien-dai-2

Một trang trong cuốn Tasrif, bản dịch tiếng Latin của Peter Argellata, có nội dung bàn về phẫu thuật và các dụng cụ phẫu thuật. Ảnh: Public Domain

Ngoài ra, Al-Zahrawi còn được coi là người tiên phong thực hiện một cải tiến mà sau này trở thành chuẩn mực trong ngành phẫu thuật, đó là việc dùng mực đánh dấu đường rạch mổ trên cơ thể bệnh nhân trước khi phẫu thuật.

Đóng góp to lớn cho y học trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là trong nhánh giải phẫu, Al-Zahrawi đặt những nền móng đầu tiên và thực hiện những cải tiến vẫn còn được ứng dụng cho tới hôm nay. Tuy nhiên, tên tuổi của vị bác sĩ Hồi giáo tài năng này lại không được nhiều người biết đến.

Thu Hiền (theo Ancient-Origins)

Bí ẩn về người Tượng Hùng ở Tây Tạng

Bí ẩn về người Tượng Hùng ở Tây Tạng

bi-n-ve-nguoi-tuong-hung-o-tay-tang

Chiếc mặt nạ chết bằng vàng, được tìm thấy ở Tây Tạng, có niên đại khoảng năm 200 trước Công nguyên. Ảnh: Acient Origins

Theo cuốn sách của tác giả John Vincent Bellezza, một nhà nghiên cứu cao cấp của Trung tâm Tây Tạng, Đại học Virginia, Mỹ, người Tượng Hùng sống ở phía tây bắc Lhasa, thủ phủ Tây Tạng. Khu vực này có hồ, đồng bằng và các dãy núi dài. Ngày nay, dân cư vùng này rất thưa thớt, trái ngược với cảnh đông đúc từ khoảng năm 500 trước Công nguyên đến 625 sau Công nguyên.

Bellezza đã khám phá ra một quần thể di tích đáng kinh ngạc, là bằng chứng về sự tồn tại của người Tượng Hùng vào thời điểm năm 1.000 trước Công nguyên. Các lâu đài ở trên các khu đất cao, bao xung quanh là các vùng trồng trọt nông nghiệp. Các đền thờ được tìm thấy ở những ngóc ngách ẩn và các ngôi mộ nằm rải rác những nơi không có người ở. Nhiều pháo đài và đền thờ hoàn toàn được xây dựng bằng những tảng đá lớn.

Trao đổi với Ancient Origins, Bellezza cho biết có cả các khu chăn nuôi và canh tác ở miền tây Tây Tạng cổ. Một loạt các đồ tạo tác đã được thu hồi từ các ngôi mộ trong những năm gần đây, một số khác đã xuất hiện trên thị trường nghệ thuật và đồ cổ quốc tế, từ các loại đá quý tới nhiều đồ đúc kim loại, gốm sứ, đồ gỗ, lụa và vải dệt len.

Các ký ức về Tượng Hùng được lưu giữ trong các truyền thuyết, huyền thoại, thậm chí là lịch sử, tạo ra một bức tranh toàn cảnh về xã hội và văn hóa của họ.

"Họ lưu lại tài liệu về việc xây dựng đền đài, lâu đài, lăng tẩm, các hệ thống thủy lợi và phân xưởng", ông viết. Trong khi tầng lớp thượng lưu cư trú tại các thành lũy phân tán khắp nơi trong vùng thì nông dân và những người chăn nuôi có nhà cửa khiêm tốn hơn nhiều. Tuy nhiên, các gia tộc và nghi lễ đã liên kết các tầng lớp khác nhau của xã hội thành một liên minh vững mạnh, chiếm ưu thế trong nhiều thế kỷ.

Các vị thần của người Tượng Hùng thời kỳ đồ sắt vẫn được nhớ tới trong tín ngưỡng đạo Bon của Tây Tạng những năm về sau. Theo đạo này, vị thần tối cao Gekhoe được sinh ra từ một quả trứng, mô-típ quen thuộc phổ biến trong thần thoại.

bi-n-ve-nguoi-tuong-hung-o-tay-tang-1

 Một trong 17 kiến trúc bằng đá được tin là nơi thần Gekheo giáng trần. Ảnh: John Vincent Bellezza

"Ông là một vị thần thành hoàng quan trọng trong tôn giáo, được mô tả có 18 cánh tay. Vợ của thần là Drablhai Gyalmo, cũng là một vị thần quan trọng ở miền tây Tây Tạng. Bà có vẻ ngoài của một chiến binh".

Tín ngưỡng này ngày nay được biết đến dưới tên gọi "đạo Bon vĩnh hằng". Gekheo là vua của các vị thần, cai quản tất cả con người và các sinh vật ở tây Tây Tạng. Ông cũng cai trị rất nhiều linh hồn mạnh mẽ.

Gekheo trong ngôn ngữ Tượng Hùng có nghĩa là "người diệt quỷ". Các tài liệu mô tả về thần Gekheo có niên đại dưới 1.000 năm, vào khoảng thời gian nhiều tôn giáo cổ bắt đầu được gộp vào khái niệm và nguyên lý Phật giáo.

Bellezza còn tìm được một khu nhà bằng đá từ thời tiền sử. Ông cho rằng đây là nơi mà người Tượng Hùng tin Gekheo đã giáng trần. Khu kiến trúc này dường như xây dựng lên để sử dụng cho các chức năng tôn giáo, gồm 17 tòa nhà, xây theo kiểu kiến trúc được sử dụng ở vùng Thượng Tây Tạng trong thiên niên kỷ thứ nhất sau Công Nguyên. Nguồn gốc của khu vực này đã thất lạc trong lịch sử, không có tài liệu ghi chép cũng như truyền miệng về nó trong đạo Bon vĩnh hằng.

bi-n-ve-nguoi-tuong-hung-o-tay-tang-2

Biểu tượng swastika (chữ thập ngoặc) trong đạo Bon. Ảnh: S​wastika-info.com

Kiến trúc này được xây dựng ở vị trí có độ cao từ 5.130 đến 5.250 mét so với mực nước biển. Theo Bellezza, con người có thể sống thoải mái ở độ cao đó vào thời kỳ đồ sắt do khỏe mạnh hơn và khí hậu khi đó ôn hòa hơn. Sau đó, biến đổi khí hậu và suy thoái môi trường đã làm con người không thể chống chịu được. 

"Dù nền văn minh Thượng Hùng đã biến mất từ lâu, những cơ sở cơ bản của nó vẫn còn trong trái tim người Tây Tạng ngày nay. Tinh thần của con người và những giá trị của nó sẽ trường tồn", Belleze nói.

Nguyễn Thành Minh

Vì sao đa số người Trái Đất thuận tay phải?

Vì sao đa số người Trái Đất thuận tay phải?

Thứ hai, 30/11/2015 | 07:48 GMT+7

Thứ hai, 30/11/2015 | 07:48 GMT+7

Tôi đọc trên mạng, thấy tỷ lệ người thuận tay trái chỉ từ 8-15%. Thông tin này có đúng không, nếu đúng, tại sao đa số người trên Trái Đất lại thuận tay phải? (Lê Linh)

vi-sao-da-so-nguoi-trai-dat-thuan-tay-phai

Viết bằng tay phải. Ảnh minh họa: Embed

Mời độc giả đặt câu hỏi tại đây.

Công nghệ hé lộ những thành phố ma ở Trung Quốc

Công nghệ hé lộ những thành phố ma ở Trung Quốc

cong-nghe-he-lo-nhung-thanh-pho-ma-o-trung-quoc

Thành phố ma bao gồm nhiều công trình quy mô không người ở. Ảnh: Kai Caemmerer.

Những thành phố ma nổi tiếng ở Trung Quốc đã trở thành chủ đề gây sốt trong nửa thập kỷ qua. Từ "thành phố ma" được dùng để chỉ những vùng đất hoang trải rộng với đường phố trống và các công trình quy mô không người ở. Tuy nhiên, việc xác định vị trí thực sự của những thành phố ma này có thể khá phức tạp.

Theo New Scientist, tháng trước, các nhà nghiên cứu trong dự án do trang tìm kiếm Baidu của Trung Quốc tài trợ bắt đầu tiến hành tìm kiếm thành phố ma. Phương pháp tiếp cận của họ tương đối đơn giản. Thông qua theo dõi dữ liệu vị trí của hàng trăm triệu người sử dụng Baidu hàng ngày, họ có thể xác định nơi có lưu lượng sử dụng internet lớn nhất. Cách làm này cũng tiết lộ những địa điểm không có hoặc có rất ít hoạt động mạng, nhiều khả năng là các thành phố ma.

Nhóm nghiên cứu lọc các kết quả có sự biến động theo mùa. Họ loại bỏ những thị trấn du lịch với số người cư trú tăng vọt trong một nửa năm và trở nên yên ắng trong nửa năm còn lại. Dữ liệu sau khi lọc chỉ ra hơn 50 vùng trống khổng lồ tại Trung Quốc, từng là những khu vực có tốc độ phát triển mạnh trong thời gian gần đây.

Các nghiên cứu trước đó về lượng dân cư được thực hiện thông qua đếm số ngôi nhà có ánh đèn bật sáng vào ban đêm. Sử dụng dữ liệu internet từ hàng trăm triệu người giúp đưa ra kết quả chính xác hơn. Nhưng không cách tiếp cận nào trong số này có thể trả lời câu hỏi về nguyên nhân thành phố ma tồn tại.

Kai Caemmerer, một nhiếp ảnh gia kiến trúc tại Đại học Columbia, Chicago, Mỹ, ghi chép những khu vực xây dựng phát triển với lượng người ở thấp khắp Trung Quốc trong suốt một năm qua. Caemmerer tới thăm đô thị Kangbashi ở Nội Mông, vùng hồ Meixi ở Trường Sa, Hồ Nam và quận Yujiapu ở Thiên Tân, tất cả đều được mệnh danh là thành phố ma. Những gì Caemmerer nhận thấy là các khu bất động sản đang chờ người đến ở. Chúng được xây ở mức độ gần hoàn thiện trước khi có người chuyển vào sống.

Theo Caemmerer, tìm kiếm những thành phố ma là một cách nhìn về phía trước. Những nơi này không được xây cho hiện tại. "Tôi quan tâm đến những gì kiến trúc của các thành phố hé lộ về tương lai", Caemmerer nói.

Phương Hoa

Phát hiện loài cóc mới ở Nghệ An

Phát hiện loài cóc mới ở Nghệ An

Tiến sĩ Nguyễn Thiên Tạo, thành viên nhóm nghiên cứu cho biết, loài mới có tên khoa học là Megophrys latidactyla. Mẫu vật được thu thập tại Vườn quốc gia Pù Mát, Nghệ An.

Megophrys latidactyla. Ảnh: Nguyễn Thiên Tạo.

Megophrys latidactyla. Ảnh: Nguyễn Thiên Tạo.

Loài cóc mới có đặc điểm đặc trưng như đầu phẳng, rộng hơn so với chiều dài, mắt to, lồi lên, với các sừng trên mí mắt trên, viền trên các ngón tay và chân của loài có một rìa da riêng biệt.

Đây là loài cóc mắt thứ 2 được ghi nhận ở miền Trung Việt Nam.

Loài mới là kết quả nghiên cứu hợp tác giữa Bảo tàng thiên nhiên Việt Nam và Viện động vật Saint Petersburg (Nga).

Hương Thu

Bản sao Hải vương tinh có bầu trời màu xanh giống Trái Đất

Bản sao Hải vương tinh có bầu trời màu xanh giống Trái Đất

ban-sao-hai-vuong-tinh-co-bau-troi-mau-xanh-giong-trai-dat

GJ 3470b có bầu trời màu xanh như Trái Đất. Ảnh minh họa: NAOJ.

Theo IFL Science, hành tinh mang tên GJ 3470b có kích thước bằng Hải vương tinh, là hành tinh nhỏ nhất chịu tác động của hiệu ứng tán xạ Rayleigh. Chính hiệu ứng này góp phần tạo nên bầu trời màu xanh trên Trái Đất.

Thông qua Mạng kính viễn vọng toàn cầu của Đài quan sát Las Cumbres (LCOGT) thuộc Đại học California, Mỹ, các nhà thiên văn học quan sát ánh sáng tỏa ra từ những phân tử siêu nhỏ trong khí quyển của GJ 3470b và nhận thấy những phân tử này phát tán ánh sáng xanh nhiều hơn.

Tuy nhiên, bầu trời màu xanh không đồng nghĩa với bầu khí quyển giống như chúng ta. Theo nghiên cứu công bố trên Tạp chí Vật lý thiên văn hôm 20/11, khí quyển của GJ 3470b gồm phần lớn khí hydro/heli với mây và sương mù trên cao. Các nhà nghiên cứu cho biết hành tinh này nhiều khả năng có bầu khí quyển giàu phân tử nước và methane, nhưng họ không chắc chắn các đặc điểm quan sát trong quang phổ ánh sáng thực sự tồn tại.

Nhóm nghiên cứu đang lên kế hoạch tiếp tục tiến hành quan sát để xác định thành phần khí quyển của GJ 3470b một cách chính xác hơn. Họ sẽ theo dõi hành tinh bằng kính viễn vọng hồng ngoại, cho phép đánh giá sự tồn tại của nước và khí methane.

GJ 3470b quay quanh một ngôi sao lùn màu đỏ lớn bằng 1/2 trọng lượng Mặt Trời. Ngôi sao có nhiệt độ bề mặt khoảng 3.300°C và quỹ đạo quay quanh ngôi sao của GJ 3470b kéo dài bằng ba ngày trên Trái Đất. Do nằm gần ngôi sao mẹ, hành tinh khá nóng và được xem như phiên bản ấm áp của Hải vương tinh.

Phương Hoa

Loài giun quái vật mọc đầu và não của loài khác

Loài giun quái vật mọc đầu và não của loài khác

loai-giun-moc-dau-va-nao-cua-loai-khac

Giun dẹp G. dorotocephala tái tạo lại đầu và não mang hình dạng của loài giun khác khi sự giao tiếp tế bào của chúng bị gián đoạn. Ảnh: Tạp chí Khoa học Phân tử Quốc tế.

Theo Live Science, nghiên cứu này là một ví dụ cho thấy quá trình phát triển không chỉ bị điều khiển bởi yếu tố di truyền. Các nhà khoa học hoàn toàn không biến đổi ADN của giun mà chỉ thay đổi các protein liên lạc giữa các tế bào.

"Mọi người thường nghĩ rằng trình tự và cấu trúc của sợi nhiễm sắc - vật liệu tạo nên nhiễm sắc thể - quyết định hình dạng của cá thể, nhưng kết quả nghiên cứu cho thấy rằng chức năng của các hệ thống sinh lý có thể phớt lờ các cấu trúc đặc trưng của loài",  Micheal Levin, nhà nghiên cứu công trình, thuộc đại học Tufts nói. Nghiên cứu này được công bố trên Tạp chí Khoa học Phân tử Quốc tế hôm 24/11.

Tuy sự thay đổi này chỉ là tạm thời, khi đầu của giun trở lại hình dạng nguyên thủy của chúng sau vài tuần, các nhà nghiên cứu vẫn hy vọng rằng phát hiện này sẽ đưa đến giải pháp cho việc điều trị những dị tật bẩm sinh và thậm chí là liệu pháp y học tái tạo, với mục tiêu thay thế hoặc tái tạo lại mô và các cơ quan bị tổn thương.

Nghiên cứu được tiến hành trên loài giun dẹp nhỏ sống ở nước ngọt Girardia dorotocephala, có khả năng tự tái sinh các mô bị mất. Những con giun dẹp này giữ lại một số lượng lớn tế bào linh hoạt (neoblasts) là một loại tế bào gốc toàn năng, nghĩa là chúng có thể biến đổi thành bất kì loại tế bào nào của cơ thể. Đối với con người, tế bào chỉ ở dạng toàn năng vào những ngày đầu tiên trong chu kì phát triển phôi.

Đầu tiên, các nhà khoa học cắt đầu mẫu vật. Sau đó, để thay đổi khả năng tái sinh vùng đầu, Levin và đồng nghiệp đã cản trở các kênh protein được gọi là khe tiếp hợp (gap junctions). Tế bào giao tiếp với nhau bằng cách gửi các xung điện qua những khe này. Nhóm nghiên cứu thấy rằng họ có thể dễ dàng thúc cho giun phát triển đầu và não có hình dạng tương tự với những loài giun dẹp có quan hệ họ hàng gần gũi với chúng.

Thông thường G. dorotocephala có đầu nhọn và hai mấu lồi thon dài giống hình tai (gọi là tâm nhĩ) nằm ngay cạnh mắt. Sauk hi được xử lý, vài con giun vẫn mọc lại đầu bình thường trong khi số khác mọc đầu tròn giống của loài S. mediterranea; đầu với cổ dày và "tai mèo" của loài P.felina; hoặc là đầu tam giác của loài D. japonica.

Hình dạng não khá phù hợp với hình dạng biến đổi của đầu, ví dụ như những con giun có phần đầu được tái sinh giống với loài D.japonica cũng có phần đặc điểm cấu tạo não ngắn và rộng hơn so với loài G. dorotocephala.

Nếu như vị trí hai loài càng xa nhau trên cây tiến hóa thì hiệu ứng pha trộn và kết hợp này lại càng khó xảy ra. 

loai-giun-moc-dau-va-nao-cua-loai-khac-1

Mô hình máy tính cho thấy sự thay đổi hình dáng đầu có được là do sự bất hoạt của những tế bào khác nhau. Ảnh: Live Science

"Phát hiện này gợi lên những câu hỏi về cách thức tương tác giữa hệ gene và hệ thống điện sinh học để tạo nên cấu trúc cơ thể phức tạp", Levin nói.

Nếu như gene là bản thiết kế cho cơ thể, tế bào là những công nhân cần thiết để hiện thực hóa kế hoạch và khe tiếp hợp chính là những sứ giả liên kết công nhân với nhau. Làm gián đoạn quá trình liên lạc này, bạn có thể làm gián đoạn quá trình xây dựng.

Đầu của G. dorotocephala chỉ bị biến đổi trong một khoảng thời gian nhất định trước khi tế bào linh hoạt của nó chiếm ưu thế và biến đổi đầu và não về hình dạng cũ. Tuy nhiên, phòng thí nghiệm của Levin từng làm cho những loài giun dẹp khác mọc hai đầu và giữ nguyên như vậy.

Họ đặt tên cho loài giun kỳ lạ này là giun dẹp Franken, theo tên nhân vật Frankenstein trong tiểu thuyết giả tưởng của nhà văn Marry Shell thường được chọn làm nhân vật hóa trang trong lễ Halloween vì vẻ ngoài kinh dị.

Phương Chu

UFO theo đuôi máy bay từ Canada về Đài Loan

UFO theo đuôi máy bay từ Canada về Đài Loan

Theo Mirror, người đàn ông này nhìn thấy từ 8-10 đốm sáng kỳ lạ rải rác phía dưới cánh phải của máy bay. Ông lập tức dùng điện thoại quay lại.

"Ba mươi phút trước khi hạ cánh, tôi thấy một đốm sáng dưới cánh máy bay",  một nhân chứng khác trao đổi với Tổ chức nghiên cứu UFO (MUFON).

Các nhân chứng khác cũng cho biết thêm, họ thấy khoảng ba UFO nữa xuất hiện trong vài giây. Họ cho rằng có tất cả khoảng tám UFO lơ lửng dưới máy bay.

Sự việc xảy ra vào khoảng 5h sáng ngày 16/10 khi máy bay về phía đông bắc Đài Loan. Đoạn video được đăng tải trên Youtube bởi MUFON vào ngày 25/11 đã thu hút hàng nghìn lượt xem.

Tuy nhiên, không phải ai cũng tin video này. Một người dùng Youtube nghĩ rằng đó đơn giản chỉ là sự phản chiếu ánh sáng trong khi những người khác lại thấy đây là một cảnh quay tuyệt vời.

Thùy Dương

Ngư dân nhầm mảnh vỡ tên lửa của NASA với cá voi

Ngư dân nhầm mảnh vỡ tên lửa của NASA với cá voi

The Telegraph hôm qua đưa tin, mảnh vỡ kim loại lớn thuộc tên lửa SpaceX Falcon-9, trôi nổi qua quãng đường hơn 6.400 km trên biển Đại Tây Dương. Với kích thước dài 10 m và rộng 4 m, mảnh vỡ có hình lá cờ Mỹ đang được giữ trên đảo. Mảnh vỡ này xuất hiện 5 tháng sau vụ nổ tên lửa. Nó nối liền với một bình khí heli áp suất cao trong két oxy lỏng.

Tên lửa SpaceX Falcon 9 nổ vài phút sau khi phóng tại căn cứ Cape Canaveral ở Florida, Mỹ vào cuối tháng 6/2015, do một thanh truyền động bị lỏng. Falcon 9 được lên lịch bay đến Trạm Vũ trụ Quốc tế nhưng vụ nổ đã khiến Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) thiệt hại 110 triệu USD trị giá trang bị và vật tư.

Phương Hoa

Tranh cãi quanh mộ xác ướp nữ hoàng tuyệt sắc của Ai Cập

Tranh cãi quanh mộ xác ướp nữ hoàng tuyệt sắc của Ai Cập

tranh-cai-quanh-mo-xac-uop-nu-hoang-tuyet-sac-cua-ai-cap

Bức phù điêu khắc họa Nữ hoàng Nefertiti bên chồng là pharaoh Akhenaten và các con. Akhenaten bế cô con gái đầu là Meritaten trong khi Nefertiti bế cô con gái thứ hai bị chết yểu là Meketaton. Trên vai trái của bà là cô con gái thứ ba Anjesenpaaton, người sau này kết hôn với Tutankhamun. Bức phù điêu được trưng bày tại Bảo tàng Berlin. Ảnh: Public Domain.

Theo Ancient Origins, nhà Ai Cập học người Anh Nicholas Reeves, Đại học Arizona, cho rằng bên trong hầm mộ của pharaoh Tutankhamun mà Howard Carter phát hiện cách đây 93 năm, có một lối đi dẫn đến căn phòng bí mật lưu giữ xác ướp của nữ hoàng xinh đẹp Nefertiti.

Tuy nhiên, theo Marc Gabolde, chuyên gia về Triều đại 18 và thời kỳ Amarna thuộc Đại học Montpellier, xác ướp của Nữ hoàng Nefertiti đã được nhà Ai Cập học người Pháp Victor Loret phát hiện tại Thung lũng các vị vua từ cách đây gần một thế kỷ. Hiện xác ướp đang được trưng bày tại Bảo tàng Ai Cập với tên gọi "Quý bà trẻ hơn" hay "Xác ướp KV35YL".

Ảnh xác ướp "Quý bà trẻ hơn" - độc giả cân nhắc khi xem.

Những lăng mộ nhỏ hơn kích thước thông thường

Việc có hai căn phòng trong lăng mộ của pharaoh Tutankhamun là chuyện bình thường khi so sánh với các lăng mộ khác trong Thung lũng các vị vua như lăng mộ của Amenhotep II, Thutmose IV, Amenhotep III và Horemheb, Gabolde viết trên báo Tây Ban Nha ABC.

Theo ông, việc lăng mộ có kích thước nhỏ hơn thông thường chỉ là vì nó phù hợp với vị vua này mà thôi. Ông cho rằng xét tình hình kinh tế Ai Cập khi đó, việc giảm số lượng căn phòng trong lăng mộ từ 4 xuống hai "chẳng có gì là bất thường cả".

tranh-cai-quanh-mo-xac-uop-nu-hoang-tuyet-sac-cua-ai-cap-1

Mô hình ba chiều lăng mộ KV57 của pharaoh Moremheb. Ảnh: Public Domain.

Ông cũng giải thích rằng lăng mộ của nhiều pharaoh Ai Cập khác như Ay, người kế vị Tutankhamun, cũng không có phòng phụ nào cả. Theo ông, những người thợ vừa mới bắt đầu xây đoạn dốc thứ hai dẫn vào lăng mộ thì vua Ramses I qua đời.

Trên thực tế, con trai của vị vua này là Seti I "đã mở rộng khu vực hành lang để tạo thành một hầm mộ gồm hai phòng phụ và một phòng nhỏ kích thước bằng một nửa hai phòng kia, thay vì bốn phòng phụ như yêu cầu. Nếu không có nhiều thời gian, người ta sẽ không dành ưu tiên cho việc đào tất cả các phòng kế tiếp nhau. Vì vậy, việc xuất hiện các phòng phụ trong lăng mộ Tutankhamun không phải là điều đáng ngạc nhiên như Reeves nói", Gabolde nói.

Cũng theo Gaboldge, những dấu hiệu mà Reeves phát hiện được không nhất thiết phải là vết tích của các cánh cửa bị niêm phong. Thay vào đó, chúng "có thể là dấu vết mà hai đội chạm khắc nào đó để lại, hoặc chúng là một phần của dự án xây dựng phòng phụ còn dang dở với những khe hở được lấp một cách vội vã. Tôi thực lòng hy vọng Reeves phần nào đúng và tìm thấy căn phòng được niêm phong với hài cốt của nữ hoàng sau các bức vẽ, bởi điều này sẽ làm sáng tỏ nhận dạng của nữ hoàng. Tuy nhiên, xác ướp được tìm thấy có khả năng là của Meritaten nhiều hơn là của Nefertiti".

Xác ướp của "Quý bà trẻ hơn"

Tháng 9/2010, National Geographic thông báo kết quả khảo sát của nhóm các nhà nghiên cứu liên ngành đứng đầu là nhà Ai Cập học nổi tiếng Zahi Hawass. Kết quả kiểm tra ADN cũng khẳng định các xác ướp KV35 đúng là của bà và mẹ pharaoh Tutankhamun.

Marc Gabolde tin rằng xác ướp được đề cập trong các nghiên cứu này là của Nữ hoàng Nefertiti hay "Quý bà trẻ hơn".

"Nefertiti là em họ của Akhenaten, cả đằng bố lẫn đằng mẹ, và xác ướp KV35YL chính là của bà. Bà là mẹ của Tutankhamun", Gabolde nói.

Ông đưa ra giả thuyết rằng việc giao phối cận huyết "làm suy yếu quá trình trộn lẫn gene của Akhenaten và Nefertiti, và điều này giải thích tại sao con của hai người mang đặc điểm ngoại hình của cả hai anh em".

Trong cuốn sách gần đây nhất nói về Tutankhamun, Gabolde viết rằng Nefertiti có lẽ đã qua đời vài tháng trước khi chồng bà trở thành pharaoh, chứ không phải bà là người cai trị Ai Cập trong giai đoạn giữa hai vương triều Akhenaten và Tutankhamun. Vị trí cai trị này có lẽ thuộc về Meritaten, người con cả trong số 6 cô con gái của Nefertiti và Akhenaten.

"Nhờ khối tài sản thừa kế lớn và tước hiệu danh dự có lẽ nhận được sau khi Nefertiti qua đời là 'người vợ hoàng gia vĩ đại' của chính cha mình trong vài tháng, Meritaten nắm quyền trị vì đất nước trong vòng hai năm", theo Gabolde. Lăng mộ của bà đến nay vẫn chưa được tìm thấy.

Nếu Nicholas Reeves đúng và phía sau bức tường trong hầm mộ Tutankhamun chính là hài cốt của Nefertiti thì những giả thuyết của Gabolde sẽ sụp đổ.

tranh-cai-quanh-mo-xac-uop-nu-hoang-tuyet-sac-cua-ai-cap-2

Tượng bán thân của Meritaten, con gái của Nefertiti và Akhenaten, trưng bày tại Bảo tàng Louvre, Paris. Ảnh: Public Domain.

Ngọc Anh

Voọc màu cam quý hiếm chào đời ở vườn thú Sydney

Voọc màu cam quý hiếm chào đời ở vườn thú Sydney

Thứ bảy, 28/11/2015 | 09:13 GMT+7

Thứ bảy, 28/11/2015 | 09:13 GMT+7

Vườn thú Taronga ở Sydney, Australia đang chào mừng sự ra đời của con voọc đen má trắng lông màu cam sáng, một trong những loài khỉ quý hiếm nhất thế giới.

Theo IB Times, những người trông coi vườn thú đặt tên cho con voọc đực sơ sinh là 'Nangua', có nghĩa là bí ngô trong tiếng Trung Quốc. Nó được phát hiện nằm trong vòng tay của voọc mẹ Meili hôm 7/11.

Voọc đen má trắng chào đời với bộ lông màu cam sáng trong khi những con trưởng thành có màu đen. Sự khác biệt về màu sắc này giúp voọc trưởng thành dễ nhận biết và chăm sóc con non hơn.

Jane Marshall, nhân viên trông coi động vật linh trưởng ở vườn thú, cho biết Nangua nhận được nhiều sự chăm chút từ con mẹ và những con cái khác trong đàn, Noel and Elke. "Meili tỏ ra điềm tĩnh và giàu kinh nghiệm từ sau khi sinh, nó ôm ấp và bảo vệ con nhưng vẫn cho phép Noel và Elke đến gần", Marshall nói.

Voọc đen má trắng có tập tính cho phép mọi con cái tham gia nuôi con non. Voọc con thường được truyền tay khi mỗi con cái thay phiên nhau chăm sóc voọc mới chào đời. "Noel đang giữ vai trò vú em, nó ở bên con non khoảng 50 % thời gian. Điều này cho phép con mẹ có thời gian giải lao để ăn uống và nghỉ ngơi, nhưng ngay khi con non khóc thút thít, nó lập tức lao đến bên con", Marshall kể.

Nangua là đứa con thứ hai của Meili ở Taronga sau khi sinh con voọc đực tên Tam Đảo năm 2011. Nó cũng là đứa con đầu tiên của Bobo, con voọc đực đến Taronga năm 2010 từ vườn thú Bắc Kinh theo chương trình nhân giống quốc tế dành cho động vật có nguy cơ tuyệt chủng.

Trước đây, voọc đen má trắng từng sinh sống phổ biến ở Trung Quốc và Việt Nam. Hiện nay, chúng nằm trong số những loài khỉ hiếm nhất thế giới do môi trường sống biến mất và nạn săn trộm để chế thuốc. Số voọc còn lại ở Việt Nam là gần 500 và ở Trung Quốc là 1.500 con. 


Voọc con Nangua bên cạnh mẹ

Phương Hoa

Ảnh: Vườn thú Taronga

Than hoạt tính là gì?

Than hoạt tính là gì?

Thứ bảy, 28/11/2015 | 06:00 GMT+7

Thứ bảy, 28/11/2015 | 06:00 GMT+7

Xin hỏi than hoạt tính là gì, tại sao nó lại có khả năng sát khuẩn và cơ chế sát khuẩn như thế nào? (Lê Văn Trung)

than-hoat-tinh-la-gi

Than hoạt tính. Ảnh: Wikipedia

Mời độc giả đặt câu hỏi tại đây.

Công nghệ "hồi sinh người chết" sẽ thành hiện thực trong 30 năm

Công nghệ "hồi sinh người chết" sẽ thành hiện thực trong 30 năm

cong-nghe-hoi-sinh-nguoi-chet-se-thanh-hien-thuc-trong-30-nam

Công nghệ của Humai có thể giúp bạn đưa người thân yêu trở lại dưới hình hài trí thông minh nhân tạo. Ảnh: Kerri Sackville.

Trong khi nhiều công ty, bao gồm Google, đang nghiên cứu cách kéo dài mạng sống của con người thêm hàng chục hoặc hàng trăm năm, công ty Humai ở Los Angeles, Mỹ, vạch ra một hướng đi khác. Kế hoạch bao gồm làm đông lạnh não người trước khi lắp vào cơ thể nhân tạo kèm một con chip "nhân cách".

Josh Bocanegra, nhà sáng lập kiêm CEO công ty Humai, khẳng định ông hoàn toàn nghiêm túc về việc hồi sinh người chết và tin rằng điều này có thể trở thành hiện thực trong vòng 30 năm nữa.

Theo trang web của Humai, công ty chuyên về trí thông minh nhân tạo với mục tiêu làm mới cuộc sống sau khi chết. "Chúng tôi muốn mang bạn trở lại với cuộc sống sau khi bạn qua đời", Bocanegra cho biết.

Humai sẽ sử dụng trí thông minh nhân tạo và công nghệ nano để lưu trữ dữ liệu về phong cách trò chuyện, mẫu hành vi, quá trình tư duy và thông tin chỉ ra cách cơ thể một người vận hành từ trong ra ngoài. Dữ liệu này sau đó được mã hóa qua công nghệ đa cảm biến và tích hợp vào một cơ thể nhân tạo cùng với bộ não của người chết.

Theo Bocanegra, các chức năng của cơ thể nhân tạo sẽ được kiểm soát bởi ý nghĩ của con người nhờ sóng não theo cách tương tự như những bộ phận giả cao cấp hiện nay.

Khi được hỏi về lý do phát triển ý tưởng này, Bocanegra chia sẻ cơ thể nhân tạo sẽ góp phần vào trải nghiệm của con người và giúp cái chết trở nên dễ chấp nhận hơn.

CEO Humai nhận định rất hiếm người sống thọ trên 120 tuổi và ngay cả với sự hỗ trợ của y học cũng như công nghệ tiên tiến, mức tuổi thọ này rất khó nâng cao.

Phương Hoa

Đồng Nai dùng công nghệ cao 'trị' cây xăng gian lận

Đồng Nai dùng công nghệ cao 'trị' cây xăng gian lận

Tình trạng các cây xăng gian lận thương mại, móc túi người tiêu dùng trên địa bàn tỉnh Đồng Nai thời gian qua rất phổ biến. Theo giám đốc Sở Khoa học tỉnh Đồng Nai Phạm Văn Sáng, chiêu "ăn cắp" xăng dầu bằng việc bấm số khống, khi bơm không về số 0 không còn được các cây xăng sử dụng. Thay vào đó, họ dùng phương pháp ăn gian tinh vi hơn.

"Họ gắn con chíp cảm biến vào trụ bơm để can thiệp mạch điều khiển, làm hệ thống đo sai lệch với giá trị thực. Chỉ cần một con chíp mua 10 triệu đồng nhưng người ta có thể ăn gian cả mấy tỷ đồng một cách đơn giản", ông Sáng nói.

Chi cục trưởng Chi cục Tiêu chuẩn đo lượng chất lượng (ngồi sau) trinh sát các điểm xăng dầu gian lận. Ảnh: Hoàng Trường

Chi cục trưởng Tiêu chuẩn đo lượng chất lượng (ngồi sau) trinh sát các điểm xăng dầu gian lận. Ảnh: Sở KHCN Đồng Nai

Bà Đỗ Ngọc Thanh Phương, Chi cục trưởng Tiêu chuẩn đo lường chất lượng (Sở Khoa học Đồng Nai) cho rằng, công tác thanh kiểm tra những cây xăng gian lận kiểu công nghệ cao này gặp nhiều khó khăn vì chỉ cần một nút bấm, thao tác nhẹ ở công tắc nguồn là có thể chuyển từ chương trình sai sang chương trình đúng, xóa hết mọi dấu vết, qua mắt dễ dàng lực lượng kiểm tra. 

"Chính vì những thách thức này mà chúng tôi triển khai các phương pháp trinh sát theo dõi, tiếp cận mục tiêu, bất ngờ nhanh chóng để vô hiệu hóa các thiết bị công nghệ", bà Phương nói.

Sau vài tháng kiểm tra, áp dụng phương tiện hiện đại, đơn vị đã phát hiện 61 cây xăng gian lận; xử phạt 6,4 tỷ đồng. Ngoài ra, có 400 trạm xăng dầu đã gửi văn bản xin sửa chữa và kiểm định lại các trụ bơm.

Tuy nhiên, giám đốc Sở Khoa học cho đây chỉ là biện pháp tạm thời. "Muốn dứt điểm việc gian lận xăng dầu bằng công nghệ tinh vi cần có phương pháp hiệu quả hơn. Tức là phải dùng giải pháp công nghệ hiện đại khắc chế công nghệ gian lận của các cây xăng", ông Sáng chỉ đạo. 

Hệ thống kiểm tra đồng bộ IC trên cột xăng tránh gắn chíp gian lận xăng dầu. Ảnh: Sở KHCN Đồng Nai

Hệ thống kiểm tra đồng bộ IC trên cột xăng tránh gắn chíp gian lận xăng dầu. Ảnh: Sở KHCN Đồng Nai

Trước đó, thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh Đồng Nai về việc triển khai "Giải pháp kiểm tra, xử lý, ngăn chặn hành vi gian lận về đo lường và chất lượng trong kinh doanh xăng dầu", mỗi cột xăng phải đồng bộ hóa các thiết bị điện tử của nhà sản xuất. Khi có một "con chíp lạ" được cài vào sẽ bị phát hiện ngay lập tức.

"Chúng tôi đã lấy tín hiệu dạng xung của các nhà sản xuất cung cấp cột xăng trên địa bàn tỉnh. Quá trình kiểm tra bất ngờ, nếu vị rí nào có gắn chíp hay đã can thiệp thì tín hiệu dạng xung sẽ bị lạc điệu, không còn cùng tần số", ông Sáng giải thích.

Ngoài ra, Sở Khoa học Đồng Nai đang nghiên cứu đưa "hộp đen xăng dầu" vào hoạt động nhằm theo dõi, giám sát hoạt động của các trạm xăng nhằm giúp cơ quan chức năng kiểm soát và phát hiện được các hành vi gian lận.  

Hoàng Trường

Con đười ươi bị biến thành nô lệ tình dục

Con đười ươi bị biến thành nô lệ tình dục

con-duoi-uoi-bi-bien-thanh-no-le-tinh-duc

Đười ươi Pony trước khi được giải cứu (ảnh nhỏ) và sau khi trở về tự nhiên. Ảnh: Borneo Orangutan Survival Foundation.

Theo IFL Science, con đười ươi tên Pony bị một người phụ nữ ở làng Kareng Pangi thuộc huyện Trung Kalimantan trên đảo Borneo, Indonesia, biến thành nô lệ tình dục. Những người đàn ông đến nhà thổ có thể chọn trả tiền để quan hệ với Pony.

Con đười ươi được giải cứu vào đầu năm 2003 khi nó khoảng 6 - 7 tuổi. Nhóm giải cứu tìm thấy con vật bị xích vào tường, tất cả lông bị cạo sạch, cơ thể chi chít nốt muỗi đốt và những vết thương. Pony được huấn luyện để tạo dáng trong tư thế gợi cảm mỗi khi có một người đàn ông đến gần.

Nhiều đợt giải cứu Pony của các tổ chức bảo vệ động vật và cảnh sát địa phương vấp phải sự chống đối của dân làng, những người xem Pony như một "vật may mắn". Theo VICE, cuộc giải cứu chỉ thành công khi 35 cảnh sát trang bị súng AK 47 ập vào ngôi làng cùng đại diện tổ chức bảo tồn Central Kalimantan Conservation và Natural Resources Authority.

Sau cuộc giải cứu, Pony được đưa vào chương trình phục hồi kéo dài tại Trung tâm tái hòa nhập dành cho đười ươi orangutan Nyaru Menteng gần Palangkaraya. Quá trình ở trung tâm hướng đến giúp đười ươi làm quen dần với môi trường hoang dã, bắt đầu với cuộc sống bầy đàn trong chuồng, tiếp đó là sinh hoạt bán độc lập trên đảo trước khi thả về tự nhiên.

Từ tình trạng không biết trèo cây sau khi chấm dứt chuỗi ngày nô lệ, Pony gặp khó khăn trong vài năm đầu tiên và thường phải dựa vào nguồn thức ăn do các kỹ thuật viên ở trung tâm cung cấp. Nhiều cố gắng đưa con đười ươi đến sống ở đảo đều thất bại. Tuy nhiên, vào tháng 6/2013, trung tâm đã thành công trong việc giúp Pony hòa nhập vào tự nhiên, con đười ươi tỏ ra khỏe mạnh và phát triển các kỹ năng giao tiếp bầy đàn. Theo ước tính của các nhà nghiên cứu, hơn 20.000 con đười ươi orangutan bị bắt từ hoạt động buôn bán động vật làm thú nuôi bất hợp pháp trong 10 năm qua.

Phương Hoa

Dê buộc hổ ngoan ngoãn thuần phục

Dê buộc hổ ngoan ngoãn thuần phục

de-buoc-ho-ngoan-ngoan-thuan-phuc

Con dê theo hổ đi khắp mọi nơi. Ảnh: A. Fedoseev.

Thông thường, loài hổ không hề đắn đo chén ngay con mồi sống đặt trong chuồng của chúng. Tuy nhiên, những bức ảnh chỉ ra con hổ ngoan ngoãn nằm trên mái chòi để nhường chỗ nằm cho dê, Siberian Times hôm qua đưa tin.

Theo những người trông coi ở công viên hoang dã vùng viễn đông tại Shkotovsky, Primorsky, Nga, con dê tỏ ra rất dũng cảm. "Những con hổ của chúng tôi ăn thịt mồi sống hai lần một tuần. Hổ Amur biết rõ cách săn dê và thỏ. Nhưng gần đây nó từ chối săn con dê", một nhân viên cho biết.

de-buoc-ho-ngoan-ngoan-thuan-phuc-1

Con dê chiếm chỗ nằm của hổ. Ảnh: I. Petukhov.

"Chúng tôi đoán con dê chưa bao giờ chạm trán hổ và nó không biết sợ loài vật này. Hổ Amur có bản tính khá thận trọng, bởi vậy nó quyết định không tìm đến rắc rối khi ăn thịt dê. Con dê dũng cảm không chỉ bảo toàn mạng sống của bản thân mà còn đuổi hổ ra khỏi nơi nghỉ ngơi và ngủ trên giường của hổ vào đêm thứ 4", người nhân viên nói.

Hàng ngày, con hổ và dê đi dạo cùng nhau. "Chúng trông như thể những người bạn. Con dê để hổ dẫn đường và đi theo nó khắp mọi nơi. Vẻ dũng cảm của Timur và sự thận trọng của Amur dẫn chúng đến tình huống ngược đời này", một người trông coi công viên nhận xét.

Phương Hoa

Robot ong quét mắt laser như trong trò chơi điện tử

Robot ong quét mắt laser như trong trò chơi điện tử

robot-ong-quet-mat-laser-nhu-trong-tro-choi-dien-tu

Những robot siêu nhỏ lấy ý tưởng từ côn trùng có thể được dùng trong nông nghiệp và trợ giúp cứu nạn trong các thảm họa. Ảnh: Live Science

Theo Live Science, các nhà nghiên cứu đang phát triển robot bay nhỏ như loài ong, được đặt tên là RoboBees. Trong tương lai gần, loại robot này sẽ được dùng để thụ phấn cho cây trồng hay tìm kiếm, định vị nạn nhân trong thảm họa hay thiên tai. Những đôi mắt laser này cũng có thể làm trợ thủ cho con người trong điều khiển điện thoại thông minh, máy tính bảng, máy tính xách tay và thiết bị di động khác bằng cử chỉ đơn giản.

Nghiên cứu trước đây đã tạo ra những con ong con robot biết bay nối với dây dẫn và di chuyển dưới nước. Tuy nhiên, những robot này thiếu khả năng nhận biết môi trường xung quanh. Đây là một rào cản lớn, bởi những robot này có thể đâm vào tường hoặc không thể hạ cánh chính xác xuống cánh hoa.

Để giải quyết thách thức này, các nhà nghiên cứu định trang bị cho robot cặp mắt laser radar. Công nghệ này được gọi là lidar, có tác dụng phát ra xung laser vô hình thay vì sóng vô tuyến. Cảm biến sẽ đo xem thời gian ánh sáng phản xạ lại, từ đó tính toán khoảng cách, xác định kích thước, hình dáng của mục tiêu hoặc vật cản. Thiết bị này sử dụng laser với cường độ thấp, an toàn với người.

"Công nghệ của chúng tôi rất giống với thiết bị Kinect của Microsoft đi kèm với máy chơi game Xbox, có thể cảm nhận chuyển động của bạn trong trò chơi", Karthik Dantu, một nhà khoa học máy tính tại Đại học Buffalo ở New York cho biết.

"Đây là công nghệ cực kỳ an toàn, tương tự như những công nghệ đang được ứng dụng trong đời thường".

Lidar cũng là công nghệ đang sử dụng trong mẫu xe không người lái để tự động điều hướng môi trường xung quanh. Hệ thống lidar này thường có kích thước như đèn xe.

"Về cơ bản, đó là công nghệ tương tự mà các hãng sản xuất xe đang sử dụng để đảm bảo xe không người lái không đâm vào vật cản", Dantu cho biết. "Khó khăn là chúng ta cần phải thu nhỏ công nghệ đó để nó hoạt động trên những con ong robot, với kích thước nhỏ cỡ một đồng xu".

Chuyên gia máy tính Sanjeev Koppal và chuyên gia cảm biến Huikai Xie từ Đại học Florida sẽ chế tạo các cảm biến siêu nhỏ để phát hiện ánh sáng phản xạ. Trong khi đó, Dantu sẽ lập trình nhận thức và các thuật toán điều hướng mới để giúp RoboBees có thể phân tích và lập bản đồ môi trường xung quanh từ tín hiệu ánh sáng phản xạ.

"Về mặt cơ bản, lidar khai thác 'tiếng vang' của một xung ánh sáng", Koppal nói. "Bạn có thể tưởng tượng rằng 'tiếng vang' của một xung ánh sáng rời khỏi nguồn phát, va vào vật cản, và quay trở lại trong khoảng thời gian cực ngắn. Nhanh chóng phát hiện tín hiệu dội lại mà không dùng tới mạch điện phức tạp, đồng thời phải có kích thước rất nhỏ, là một trong những thách thức lớn đối với chúng tôi".

"Các thiết bị lidar siêu nhỏ này chỉ nặng khoảng 56 mg", Koppal nói. Các nhà nghiên cứu hy vọng sẽ phát triển thành công bộ cảm biến này trong ba năm tới. Sau đó, hợp tác với các nhà khoa học đại học Havard, tích hợp công nghệ này vào Robobees.

Công nghệ lidar siêu nhỏ sẽ không chỉ dành cho robot trong tương lai. Nó có thể ứng dụng trong việc hỗ trợ con người tương tác với các thiết bị di động sử dụng  giao thức tự nhiên như Kinect của Microsoft - biết phát hiện cử chỉ mà người điều khiển thực hiện.

Thanh Tùng

Nàng robot quyến rũ nhất thế giới đóng phim

Nàng robot quyến rũ nhất thế giới đóng phim

Thứ sáu, 27/11/2015 | 13:19 GMT+7

Thứ sáu, 27/11/2015 | 13:19 GMT+7

Mang tên Geminoid F, người máy được mệnh danh là quyến rũ nhất thế giới cao 167 cm, có thể cử động mắt, giao tiếp qua ánh nhìn và nhận biết ngôn ngữ cơ thể.

Geminoid F được thiết kế để hành động như con người với làn da bằng cao su cùng gương mặt phụ nữ, nhưng không thể di chuyển mà phải ngồi trên xe lăn. Con robot là sản phẩm từ phòng thí nghiệm của giáo sư Hiroshi Ishiguro tại Đại học Osaka, Nhật Bản, người đang lên kế hoạch tạo ra mẫu robot tốt hơn trong tương lai. Ảnh: AFP.

"Mục tiêu cuối cùng của chúng tôi là tạo ra một loại trí thông minh nhân tạo (AI) thông qua sử dụng robot. Phần lớn hệ thống nhận diện giọng nói không hiệu quả, đặc biệt trong môi trường ồn ào. Trong tương lai, chúng tôi sẽ cho đời hệ thống AI hoàn hảo", Metro hôm qua dẫn lời của Kohei Ogawa, trợ lý giáo sư. Ảnh: Đại học Osaka.

Geminoid F có thể cười, nhướn lông mày và thay đổi khẩu hình miệng. Con robot cũng có thể nói chuyện và hát, bật các đoạn ghi âm hoặc nhép miệng theo lời nói của những người khác. Geminoid F trang bị bộ truyền động bằng khí nén, cho phép nó bắt chước biểu cảm trên gương mặt con người. Ảnh: Newsfeed.

Geminoid F đã gây sốt trong ngành công nghiệp sản xuất phim khi trở thành người máy đầu tiên tham gia diễn xuất. Đầu năm nay, con robot góp mặt trong bộ phim Nhật Bản mang tên 'Sayonara' nói về những hậu quả của vụ chảy lò phản ứng hạt nhân. Geminoid F - hay Leona trong phim - được đạo diễn Koji Fukada nhắc tới như một diễn viên và một thành viên trong đội làm phim. Ảnh: Youtube.

Robot xuất hiện trong nhiều bộ phim nhưng chủ yếu do diễn viên thật đóng hoặc được tạo ra thông qua hiệu ứng thị giác. Giáo sư Ishiguro từng thiết kế một số robot trông tương tự con người trong quá khứ và thậm chí chế tạo con robot giống ông. Giáo sư cho biết một ngày nào đó robot có thể khiến chúng ta lầm tưởng chúng là con người. Ảnh: AFP.

Trong bộ phim tham gia tranh giải ở Liên hoan phim quốc tế Tokyo, Geminoid F đóng vai con robot trung thành với chủ nhân do diễn viên Bryerly Long đóng khi đất nước sơ tán sau thảm họa hạt nhân. Fukada chia sẻ làm việc với người máy dễ hơn nhiều so với chỉ đạo người thật dù ông phải theo dõi cẩn thận để không làm hỏng con robot giá trị. "Người máy không phàn nàn, không bao giờ nổi giận và không cần ngủ", Fukada phát biểu tại liên hoan phim. Ảnh: AP.


Robot Geminoid F

Phương Hoa