Nga tính đưa ngôi sao nhân tạo sáng nhất lên bầu trời

Thiết kế của vệ tinh Mayak. Ảnh: Boomstarter.

Theo Science Alert, vệ tinh mang tên Mayak (Người dẫn đường) được thiết kế để quay quanh quỹ đạo đối diện Mặt Trời và phản chiếu ánh sáng thông qua cánh buồm khổng lồ, khiến nó trở nên sáng hơn mọi ngôi sao khác trên bầu trời đêm, thậm chí cả Mặt Trăng.

Vệ tinh này không thực hiện nhiệm vụ quan sát hay nghiên cứu khoa học. Mục tiêu của dự án đơn giản là truyền cảm hứng cho con người bằng cách tạo ra một ngôi sao nhân tạo có thể nhìn thấy bằng mắt thường.

"Chúng tôi sẽ phóng một vệ tinh vào quỹ đạo để biến nó thành ngôi sao sáng nhất trên bầu trời, có thể quan sát từ mọi điểm trên Trái Đất", Alexander Shaenko, người đứng đầu dự án, chia sẻ với Sputnik News.

Vệ tinh Mayak chỉ lớn bằng một ổ bánh mì, nhưng sẽ trải rộng cánh buồm hình tam giác diện tích 16 m2 khi tiến vào quỹ đạo cách Trái Đất 600 km và biến cánh buồm thành kim tự tháp phản chiếu ánh sáng. Phần cánh buồm được làm từ một loại vật liệu polymer mỏng. Các kỹ sư đang chế tạo hệ thống phanh cho vệ tinh nhằm giúp nó hạ xuống quỹ đạo thấp hơn mà không cần sử dụng động cơ và tránh va chạm với rác vũ trụ.

Cơ quan Vũ trụ Liên bang Nga, Roscosmos, đã thông qua kế hoạch phóng Mayak lên vũ trụ bằng tên lửa Soyuz-2 vào đầu tháng 7 năm nay.

"Thông qua hỗ trợ những dự án như Mayak, chúng tôi muốn nâng cao động lực cho sinh viên, khuyến khích họ làm việc cho ngành tên lửa vũ trụ của Nga trong tương lai", một phát ngôn viên của Roscosmos cho biết.

Nhóm kỹ sư của dự án cần hoàn tất mọi thử nghiệm trước ngày phóng và xây dựng mô hình vệ tinh để trưng bày tại Bảo tàng Du hành vũ trụ Moscow. Tuy nhiên, nhiều người bày tỏ lo ngại ngôi sao nhân tạo quá sáng này có thể cản trở các nhà thiên văn theo dõi những vì sao thật.

Phương Hoa

Sinh vật hút máu giết chết hơn 200 gia cầm

Dấu chân do sinh vật hút máu để lại. Ảnh: SCMP.

South China Morning Post hôm 29/2 đưa tin, con thú ăn thịt để lại những vết cắn lớn trên xác gia cầm nhưng không ăn thịt. Thay vào đó, nó hút sạch máu của con mồi. Các vụ tấn công xảy ra trong vài tuần qua. Người dân đã đặt nhiều lồng sắt với mồi nhử là gà sống nhưng không thành công.

Cảnh sát và người dân ở Phố Đông, gần Thượng Hải, Trung Quốc đang săn tìm con thú ăn thịt sau vụ tấn công và cử xe tuần tra ban đêm để bảo vệ đàn gia cầm.

Dân làng cho rằng sinh vật đến từ Công viên Động vật Hoang dã Thượng Hải ở cách đó hai kilomet, nhưng nhà chức trách khẳng định gần đây không có động vật nào thất lạc hoặc xổng chuồng. Ngoài dấu chân con thú để lại trên nền đất bùn, chi tiết duy nhất cho thấy kích thước của nó là một lỗ thủng to bằng quả bóng trên hàng rào dây thép gai.

Dựa vào vết cắn to hơn của loài chó, người dân địa phương có những suy đoán khác về nhận dạng con vật. Tuy nhiên, theo lãnh đạo Trạm Lâm nghiệp Phố Đông, dấu chân và vết cắn chỉ ra con thú ăn thịt có thể là gấu trúc Mỹ hoặc lửng. 

Phương Hoa

Rồng mù canh trứng hiếm trong hang động Slovenia

Con manh giông mẹ ở hang động Postojna, Slovenia. Ảnh: Iztok Medja.

Manh giông, một loài kỳ giông mù được tìm thấy trên những con sông chảy trong hang động vùng Balkan, có tuổi thọ hơn 100 năm nhưng chỉ sinh sản một hoặc hai lần trong mỗi thập kỷ. Một con manh giông cái tại hang động Postojna, Slovenia, vừa đẻ 50-60 quả trứng và ba trong số đó có dấu hiệu phát triển. Các nhà khoa học chưa rõ bao nhiêu quả trứng sẽ nở hoặc thời gian chính xác để trứng nở là bao lâu.

"Ngay lúc này, ba quả trứng có vẻ là ứng cử viên tốt", Saso Weldt, nhà sinh vật học làm việc tại hang động chia sẻ với BBC. Ông và đồng nghiệp đã chụp nhiều bức ảnh phơi sáng trong hang động tối để theo dõi sự phát triển của những bào thai nhỏ xíu.

"Con manh giông cái bắt đầu đẻ trứng hôm 30/1. Nó vẫn đang đẻ một hoặc hai quả mỗi ngày, và số trứng cần trải qua 120 ngày trước khi nở", Weldt nói.

Theo Weldt, thời gian nở của trứng chỉ là ước tính không chắc chắn, dựa trên đàn manh giông gây dựng vào những năm 1950 trong phòng thí nghiệm dưới lòng đất ở dãy Pyrenees, Pháp. Tại đó, chúng sống trên dòng nước ấm ở nhiệt độ 11 độ C. Trong hang động Postojna, nhiệt độ mát hơn ở 9 độ C, vì vậy thời gian ấp có thể sẽ kéo dài.

Con manh giông đẻ 50 - 60 quả trứng và vẫn đang đẻ thêm mỗi ngày. Ảnh: Iztok Medja.

Đây là cơ hội độc đáo để quan sát manh giông sinh sản trong hang động, nơi loài này đã sinh sống hàng triệu năm. "Điều đặc biệt là không có nhiều dữ liệu liên quan đến quá trình sinh sản của nhóm động vật này", Dusan Jelic, nhà khoa học chuyên nghiên cứu manh giông hoang dã ở Croatia, cho biết. "Trong thiên nhiên hoang dã, chúng tôi chưa bao giờ tìm thấy trứng hay ấu trứng. Chúng có thể nằm lẫn ở một số địa điểm bên trong hệ thống hang động".

Là loài động vật có xương sống duy nhất sống trong hang động ở châu Âu, manh giông thích nghi rất tốt với nơi cư trú dưới đất của chúng: những hang động đá vôi, được tạo ra khi nước ăn mòn những vách đá dễ hòa tan. "Trong 200 triệu năm, môi trường sống của chúng không hề thay đổi", BBC dẫn lời tiến sĩ Jelic.

Tuy nhiên loài động vật này và đặc biệt là trứng của chúng rất dễ tổn thương trước những thay đổi của chất lượng nguồn nước và nhiệt độ. Vào năm 2013, một con manh giông trong hang động Postojna cũng đẻ trứng nhưng không có quả nào nở và nhiều quả bị những con manh giông khác ăn mất.

Lần này, những người quản lý thủy cung tại hang Postojna đã chú ý hơn. Tất cả những con manh giông khác trừ con mẹ được chuyển đi và thủy cung được che chắn để bảo vệ trứng trước ánh sáng. Các nhân viên cũng bơm thêm oxy vào bể. Camera hồng ngoại lắp gần đó cho phép nhân viên và du khách theo dõi những gì đang diễn ra bên trong.

Những quả trứng cần ít nhất 4 tháng để nở. Ảnh: Iztok Medja.

Thỉnh thoảng, con manh giông mẹ đảo qua để kiểm tra số trứng, đẻ thêm hoặc xua đuổi những loài giáp xác nhỏ háu đói mà nó không thể nhìn thấy, nhưng vẫn phát hiện được bằng cách sử dụng cơ quan nhạy cảm với điện từ bên trong mũi. Con vật cũng có khứu giác mạnh mẽ, giúp nó theo dõi những quả trứng.

"Những quả trứng có mùi, vì thế con mẹ có thể nhận ra quả nào bình thường và quả nào hỏng. Do thức ăn trong hang động rất khan hiếm, nó ăn những quả không thể thụ thai", Weldt giải thích.

Manh giông là một loài vật biểu tượng của Slovenia. Khi lũ lụt cuốn chúng ra khỏi các hang động cách đây hàng trăm năm, chúng được gọi với cái tên "rồng non". Ngoài ra, loài vật này còn được gọi là "cá người" do có màu da tương tự con người.

Phương Hoa

Đây là cây gì?

Thứ ba, 1/3/2016 | 06:00 GMT+7

Thứ ba, 1/3/2016 | 06:00 GMT+7

Trong vườn nhà tôi mọc một cây lạ, có người mách cây này có tác dụng trị viêm mũi dị ứng hoặc giảm đau. Xin hỏi đây là cây gì, công dụng của nó thế nào? (Đỗ Thị Ân)

Đây là cây gì? Ảnh: NVCC

Mời độc giả đặt câu hỏi tại đây.

'; var parentDom = $(this).parent().get(0).tagName; var tableDom = $(this).parents('table'); if(parentDom == 'TD' || parentDom == 'td') { tableDom.before(vneVideo).remove(); } }); Parser.SITE_URL = base_url; Parser.URL = js_url; Parser.FLASH_URL = flash_url; Parser.SITE_ID = site_id; Parser.AUTO_PLAY = 1; Parser.parseAll(); } if (typeof(common.parserAdsFullScreen) != 'undefined') { common.parserAdsFullScreen(); } if (typeof(common.resizeImageDetail) != 'undefined') { common.resizeImageDetail(); $(window).resize(function() { common.delayFireOnce(1000).done(function() { common.resizeImageDetail(); }); }); }

Phát hiện hạt giống hoa ngủ đông từ 110 triệu năm trước

Những hạt giống hoa đầu tiên tồn tại từ kỷ Phấn trắng được phân tích trên máy chụp cắt lớp. Ảnh: Live Science

Theo Live Science, các nhà khoa học Thụy Điển đã tìm ra những hạt giống hoa bé xíu từ kỷ Phấn Trắng có niên đại từ 110-125 triệu năm trước, là những hạt giống lâu đời nhất được biết đến của những loài thực vật có hoa. Những hạt giống nhỏ này giúp các nhà sinh vật học tìm hiểu về nguồn gốc của các giống hoa ngày nay.

Những hạt giống này rất nhỏ. Hạt lớn nhất đường kính không quá 2,5mm và được bảo quản tốt đến bất ngờ, thậm chí có thể quan sát những cấu trúc tế bào của chúng. Đây lầ lần đầu các nhà khoa học có thể phát hiện phôi giống, một phần của hạt giống nơi một mầm cây phát triển và nhú lên, và các mô dự trữ dưỡng chất bao quanh chúng. Phát hiện hiếm có này giúp chúng ta tìm hiểu về sự phát triển của các hạt giống thuộc Kỷ Phấn trắng, và những sự khác biệt của chúng so với những loài cây hiện nay.

Bà Else Marie Friis, đứng đầu một nhóm nghiên cứu của Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Thụy Điển, đã và đang phân tích một số mẫu di tích hóa thạch của nhóm thực vật hạt kín có hoa được tìm thấy trong lòng đất ở Bồ Đào Nha và Bắc Mỹ.

Bà và đồng nghiệp sử dụng một công nghệ mô phỏng mới: chụp cắt lớp vi mô bằng tia X, công nghệ này cho phép họ khám phá những hóa thạch siêu nhỏ mà không gây tổn hại gì đến mẫu vật. Họ đã chụp cắt lớp khoảng 250 hạt giống thuộc 75 loài từ nhiều chi khác nhau, cho thấy phôi và cơ cấu dinh dưỡng bên trong hạt một cách rất chi tiết.

Khoảng một nửa số hạt giống hóa thạch được phân tích chứa đầy đủ cấu trúc tế bào bên trong vỏ hạt và khoảng 50 hạt có chứa một phần hoặc toàn bộ phôi mầm. Khi đã có hình ảnh hai chiều của phôi, họ sử dụng phần mềm để mô phỏng hình ảnh 3D và so sánh sự khác nhau về hình dạng, kích thước giữa các loại hạt. Trong một số trường hợp, sự tương đồng giữa các phôi mầm có thể chứng minh các giống cây ngày nay có mối liên hệ với thực vật hạt kín từ kỷ Phấn Trắng.

 "Những quan sát này giúp cho chúng ta có một cái nhìn mới về giai đoạn đầu trong vòng đời của những thực vật hạt kín đầu tiên, điều đó thật sự quan trong để hiểu thêm về hệ sinh thái của thực vật có hoa trong thời kỳ đầu của Kỷ Phấn Trắng",  bà Friis cho biết.

Suốt kỷ Phấn Trắng, thực vật hạt kín phát triển mạnh mẽ và rất đa dạng . Nhiều loài côn trùng mới cũng xuất hiện trong thời kì này, có thể chúng đã giúp những loài thực vật có hoa sinh sôi nảy nở trong thế giới cổ xưa.

Những bằng chứng trước đây thu thập được từ các loài thực vật ngày nay và thực vật hóa thạch đều cho thấy những loài thực vật hạt kín đầu tiên sinh trưởng trên mặt đất. Tất cả các hạt giống được phân tích trong nghiên cứu này đều được bảo vệ như ở trạng thái ngủ đông. Những phôi này rất nhỏ, nhỏ hơn 0,25mm , vì vậy chúng cần phát triển thêm nữa bên trong hạt trước khi thật sự nảy mầm.

"Khám phá của chúng tôi ủng hộ giả thuyết rằng phôi có thể ngủ đông bên trong hạt, nghĩa là chúng có thể chờ thời kì môi trường khắc nghiệt trôi qua và trì hoãn sự phát triển cho đến khi gặp điều kiện sống thuận lợi, chiến lược sinh tồn này đã được truyền lại cho các giống cây có hoa ngày nay", bà Friis cho biết.

Nghiên cứu trên được công bố trên tạp chí Natue hôm 16/12/2015.

Ngô Minh

Tại sao có ngày nhuận

Ông Nguyễn Đức Phường, chuyên gia thiên văn cho biết, trái đất một năm quay quanh mặt trời là 365 ngày và 1/4 ngày. Với quy ước mỗi năm có 365 ngày nên dương lịch sẽ chênh với thời gian thực là 1/4 ngày, nghĩa là sau 4 năm thì dương lịch dư một ngày và sẽ có một năm nhuận một ngày. Năm nhuận đó theo quy ước rơi vào tháng 2, tức là có 29 ngày.

Tháng 2 năm 2016 có 29 ngày.

"Cứ 4 năm thì sẽ xuất hiện một năm nhuận và trong năm đó sẽ dư thêm một ngày là 29/2, còn lại các tháng 2 ở năm khác chỉ 28 ngày", ông Phường nói.

Theo một chuyên gia nghiên cứu về lịch, nếu năm dương lịch nào chia hết cho 4 thì năm đó sẽ nhuận, trừ những năm có tận dùng là 00 thì phải chia hết cho 400, ví dụ năm 1700, 1800, 1900.

Điều này có nghĩa nếu em bé nào sinh ra vào ngày 29/2 thì phải 4 năm sau mới có sinh nhật.

Phạm Hương

5 thiên thạch lớn nhất từng lao xuống Trái Đất

Thiên thạch phát nổ phía nam Đại Tây Dương

Hình minh họa thiên thạch lao xuống phía nam Thái Bình Dương vào đầu tháng 2. Ảnh: BBC.

Vào ngày 6/2, một mảnh vỡ giữa các hành tinh, có thể cấu tạo từ đá với đường kính 5 m lao qua tầng thượng quyển của Trái Đất. Vụt qua bầu trời ở tốc độ hàng chục kilomet trên giây, không khí phía trước thiên thạch bị nén lại và nóng lên, khiến vật thể bốc cháy khi tiến sâu về bề mặt Trái Đất. Khi cách mặt biển phía nam Thái Bình Dương 20 - 30 km, thiên thạch phát nổ với sức công phá tương đương 12.000 tấn thuốc nổ TNT (bằng quả bom nguyên tử rơi xuống thành phố Hiroshima của Nhật Bản). Tuy nhiên, vụ việc chỉ được ghi nhận thông qua các thiết bị phòng vệ và khoa học.

Thiên thạch Chelyabinsk

Vệt khói vắt ngang bầu trời do thiên thạch Chelyabinsk tạo ra. Ảnh: AP.

Hình ảnh của quả cầu lửa xé toạc bầu trời thành phố Chelyabinsk, Nga, lúc rạng đông hôm 15/2/2013, được ghi lại bằng máy ảnh di động, camera quan sát và bảng điều khiển trên xe hơi. Di chuyển ở tốc độ 20 km/giây, quả cầu lửa này sáng gấp nhiều lần Mặt Trời. Các ước tính chỉ ra vật thể có đường kính 20 m và phát nổ với lực công phá bằng 500.000 tấn thuốc nổ TNT, làm vỡ hàng nghìn cửa kính, gây thiệt hại kéo dài 89 km ở dọc hai bên đường đi và khiến hơn 1.200 cư dân trong vùng bị thương. Dù phát nổ trên không, thiên thạch cho thấy thiệt hại mà vụ nổ có thể gây ra cho dân cư.

Thiên thạch 2008 TC3

Khói mờ lưu lại trên bầu trời từ thiên thạch 2008 TC3. Ảnh: NASA.

Vật thể đường kính 4 m, nặng 80 tấn, nhập bầu khí quyển Trái Đất ở phía bắc Sudan vào sáng hôm 7/10/2008. Với tốc độ 13 km/giây, thiên thạch phát nổ khi cách mặt đất hàng chục km với lực công phá khoảng 1.000 tấn thuốc nổ TNT, thắp sáng bầu trời và cầu lửa có thể quan sát từ khoảng cách 1.000 km. 2008 TC3 thu hút chú ý vì là vật thể đầu tiên được quan sát và theo dõi trước khi lao xuống Trái Đất.

Thiên thạch ở Tunguska

Những thân cây đổ rạp do vụ nổ thiên thạch Tunguska. Ảnh: Wikimedia.

Vào sáng hôm 30/6/1908, một vụ nổ diễn ra ở khu dân cư thưa thớt phía đông Siberia, san bằng những cây đại thụ cao 80 m trên diện tích 2.000 km2. Phân tích vụ nổ chỉ ra lực công phá của nó bằng khoảng 15 triệu tấn thuốc nổ TNT, lớn hơn 1.000 lần khả năng sát thương của quả bom nguyên tử ở Hiroshima. Theo ước tính, vật thể có đường kính 50 - 200 m, phát nổ cách mặt đất 5 - 10 km. Vụ nổ gây ra địa chấn ở châu Á và châu Âu nhưng không dẫn tới trường hợp tử vong nào do vùng này hầu như không có người ở. 

Thiên thạch Barringer

Miệng hố khổng lồ do thiên thạch Barringer đâm xuống bề mặt Trái Đất. Ảnh: USGS.

Miệng hố rộng 1.000 m, sâu 170 m ở sa mạc Arizona, Mỹ, là minh chứng cho hậu quả khi thiên thạch vượt qua hành trình trong bầu khí quyển và tác động lên bề mặt Trái Đất.

Quá trình mô phỏng cho thấy miệng hố được tạo ra bởi một thiên thạch cấu tạo từ sắt - nickel, đường kính 50 m, đâm xuống mặt đất ở tốc độ 13 km/giây và có sức công phá bằng 10.000.000 tấn thuốc nổ TNT. Các nhà khoa học kết luận thiên thạch Barringer không vỡ vụ hay phát nổ trong không khí. Vụ nổ diễn ra cách đây 50.000 năm, khi khu vực chưa có con người định cư, nhưng vẫn là một cảnh báo cho khả năng hủy diệt đáng sợ của thiên thạch.

Phương Hoa

Nguồn gốc ngày 29/2

Hoàng đế La Mã Caesar (phải) và Giáo Hoàng Gregory XIII (trái). Ảnh: Dennis Simanaitis

Theo Live Science, Caesar đã nghe theo lời khuyên của nhà thiên văn Sosigenes, học được từ Ai Cập rằng các năm Mặt Trời chính xác có 365,25 ngày. Do đó cứ mỗi 4 năm lại có một năm nhuận, thêm một ngày.

Lịch Julian mới này đã được sử dụng trong suốt Đế chế La Mã và các nhà thờ Kitô giáo khác nhau. Tuy nhiên, khi đó, tháng hai là tháng cuối cùng trong năm.

Ban đầu, để có được một sự chuyển đổi thích hợp từ lịch La Mã (có 355 ngày, về cơ bản giống âm lịch) sang lịch Julian, chuyển các tháng và các ngày lễ về các mùa bình thường trước đây, 90 ngày đã được thêm vào năm 46 trước Công Nguyên. Caesar đã chia 90 ngày đó làm 3 tháng tạm thời. Một tháng được đưa vào giữa tháng 2 và tháng 3, hai tháng còn lại (Nhuận trước và nhuận sau) được thêm vào sau tháng 11. Kết quả là năm đó có 15 tháng – 445 ngày và được gọi là "Năm lộn xộn" (Annus Confusionus).

Caesar thậm chí còn lấy tên mình (Julius) đặt lại cho tháng thứ 5, July (trước đó tháng này tên là Quintilis).

Lịch Julian đã được rất nhiều nước sử dụng sau đó. Tuy nhiên, nó có một sự sai lệch 0,0078 ngày (khoảng 11 phút 14 giây) dài hơn so với thời gian một năm Mặt Trời. Để điều chỉnh, cứ mỗi 128 năm, dương lịch phải lùi lại 1 ngày. Điều này đã làm cho phương pháp tính ngày lễ Phục Sinh không chính xác.

Kết quả là, vào năm 1582, do quá nhiều sự bù trừ tạo ra nhiều năm nhuận, lịch Julian đã lệch so với năm Mặt Trời 10 ngày. Đây là thời điểm đức Giáo hoàng Gregory XIII, với sự tư vấn của nhà toán học và thiên văn học Christopher Clavius, đã tạo ra lịch Gregorian dùng tới ngày nay.

Đầu tiên, để bắt kịp đúng thời gian một năm Mặt Trời, 10 ngày kể từ sau ngày thứ Năm, 4/10/1582 đã được loại bỏ. Ngày tiếp sau hôm đó được tính là thứ Sáu, 15/10/1582. Sắc lệnh này đã làm cho nhiều người cảm thấy họ bị mất 10 ngày trong cuộc đời. Đã những cuộc bạo động trên khắp các đường phố khắp châu Âu, các công nhân đòi lương của mình trong 10 ngày không làm việc đó. Rất may là sau đó mọi việc đều lắng xuống.

Tiếp theo, để bám theo chặt chẽ hơn thời gian một năm Mặt Trời, các "năm thế kỷ" (năm chuyển giữa hai thế kỷ) đã được tính không phải năm nhuận, dù chúng là các năm nhuận nếu theo lịch Julian cũ. Chỉ có ngoại lệ đó là các năm thế kỷ chia hết cho 400, như năm 2000. Các năm 1700, 1800, 1900 đều không được tính là năm nhuận.

Tuy nhiên, một số nơi không theo lịch Gregorian cho tới mãi về sau. Các thuộc địa của Mỹ cho tới năm 1752 mới bắt đầu tính thời gian theo lịch này. Hiện nay, ngày sinh của Washington được tính là ngày 22/2. Nhưng tổng thống Mỹ đầu tiên sinh năm 1732. Do đó, ngày sinh của ông theo lịch cũ là 11/2/1732.

Nga tới năm 1918 mới chấp thuận lịch mới, Hy Lạp thậm chí tới tận 1923.

Lịch Gregorian ưu việt hơn lịch Julian rất nhiều. Trong một năm chỉ nhanh hơn chu kỳ Trái Đất quay quanh Mặt Trời 26 giây, tức là phải tới năm 5300 mới cần loại bỏ một ngày thừa ra.

Nguyễn Thành Minh

Trung Quốc xây nhà máy điện từ rác thải lớn nhất thế giới

Thiết kế của nhà máy sản xuất điện từ rác thải lớn nhất thế giới ở Trung Quốc. Ảnh: SHL Architects.

Theo Science Alert, quá trình đốt có thể chuyển ít nhất 1/3 số rác thành điện năng hữu dụng không phải là phương án tốt nhất cho môi trường do lượng CO2 thải ra, nhưng có thể thu nhỏ diện tích đất đổ rác và số lượng những bãi rác bất hợp pháp đang gia tăng ở Thâm Quyến. Năm ngoái, một trong những bãi đổ rác ở đây từng khiến hàng chục người thiệt mạng khi bất ngờ đổ sụp.

Dự kiến hoàn thành và đi vào vận hành năm 2020, kế hoạch không tập trung vào sản xuất điện mà hướng đến tìm giải pháp cho vấn đề xử lý rác hiện nay.

Theo Adele Peters ở Fast Company, đơn vị phụ trách thi công, lò đốt rác mới là một trong 300 nhà máy biến rác thành điện mà chính phủ Trung Quốc đang lên kế hoạch xây dựng trong ba năm tới. Dù việc đốt rác gây nhiều tranh cãi về lợi ích đối với môi trường, nhiều nước trên thế giới đang áp dụng quá trình này.

"Nhà máy biến rác thành điện trong phải là một giải pháp năng lượng. Chúng là một cách xử lý rác và sử dụng quá trình này để tạo ra điện dưới dạng phụ phẩm. Các thành phố cần phải tiến hành tái chế và giảm lượng rác thải nhiều hơn nữa, cũng như phát triển nhiều nguồn năng lượng tái tạo", Chris Hardie ở Schmidt Hammer Lassen Architects, công ty Đan Mạch giành phần thắng trong cuộc thi thiết kế nhà máy, cho biết.

Hardie cũng nhấn mạnh lượng khí nhà kính bốc ra từ các bãi rác đang phân hủy lớn gấp đôi lượng CO2 từ quá trình đốt rác. Phần mái của nhà máy khổng lồ trải rộng khoảng 1,6 km sẽ được phủ 44.000 m2 pin Mặt Trời. Theo ý tưởng của công ty thiết kế, nhà máy không chỉ phục vụ xử lý rác, mà còn cung cấp nguồn điện sạch và bền vững cho thành phố, đồng thời có thể mở cửa để người dân đến tham quan, nâng cao ý thức về môi trường.

Phương Hoa

Công bố bản đồ Ngân Hà mới 187 triệu điểm ảnh

Một phần bản đồ Ngân Hà mới. Ảnh: ESO/APEX/ATLASGAL

Họ vẽ bản đồ mới này với sự trợ giúp của APEX, kính viễn vọng mới lắp đặt tại khu vực Atacama, trên cao nguyên Chajnantor, Chile, ở độ cao 5.100 mét so với mực nước biển, theo Science Alert. Bản đồ mới bao phủ phạm vi một vùng Ngân Hà với 140 độ dài và 3 độ rộng, mang các thông tin được giải thích trong hơn 70 bài báo khác nhau.

Đây cũng là lần đầu tiên vùng mặt phẳng thiên hà (Galatic Plane), nơi tập trung phần lớn khối lượng Ngân Hà, được chụp vào bản đồ tại các bước sóng nhỏ hơn mm.

Để chụp ảnh, nhóm nghiên cứu đã sử dụng một loạt các công cụ siêu nhạy như các máy ảnh vi nhiệt kế lớn (LABOCA), có thể "đo các bức xạ tới thông qua các độ tăng nhiệt thu được trên các máy dò và có thể phát hiện những vùng bụi tối lạnh che khuất ánh sáng từ các sao".

Đây là kỹ thuật cho phép các nhà khoa học chụp ảnh được các đám mây khí và bụi trong vùng nhiệt độ ngay sát độ 0 tuyệt đối.

"Làm lạnh xuống ngay sát độ 0 tuyệt đối, camera đã phát hiện được những lượng khí nhỏ ở vùng tối không thể quan sát bằng mắt thường", nhà báo Erin Blakemore giải thích.

Những kết quả này được tăng cường bởi các dữ liệu thu thập được từ vệ tinh Planck của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA), cho phép các nhà thiên văn có thể quét một phần lớn hơn của bầu trời chi tiết hơn.

"ATLASGAL đã thay đổi cách nhìn của chúng tôi về môi trường đậm đặc giữa các sao trong Ngân Hà. Bản đồ mới cũng cung cấp dữ liệu cho các nhóm nghiên cứu khai thác trong các dự án tiếp theo", như về chuyển động của hệ Mặt Trời trong tương lai, Leonardo Testi, một hành viên của ATLASGAL cho biết.

Ngoài ra, với khả năng chụp được ảnh các đám mây bụi siêu lạnh, cuộc khảo sát cũng cung cấp một cái nhìn mới về cách các ngôi sao hình thành. Tuy nhiên, do kích thước Ngân Hà quá to lớn, nhiều năm ánh sáng nên bản đồ này chỉ là một tấm bản đồ quá khứ, không phải là bản đồ tại thời điểm quan sát.

Nguyễn Thành Minh

5,5 triệu người chết mỗi năm vì ô nhiễm không khí

Ô nhiễm không khí nặng nề ở New Delhi, Ấn Độ. Ảnh: Financial Express.

Theo UPI, báo cáo của nhóm nghiên cứu đến từ Đại học British Columbia, Canada (UBC) tại cuộc họp thường niên của Hiệp hội Tiến bộ Khoa học Mỹ vào đầu tháng 2 nhấn mạnh hệ quả của ô nhiễm không khí là 5,5 triệu người chết mỗi năm.

"Ô nhiễm không khí là nguyên nhân gây tử vong cao thứ 4 trên toàn cầu, và đến nay, ô nhiễm môi trường là nguyên nhân gây bệnh hàng đầu", giáo sư Michael Brauer tại Trường dân số và Sức khỏe cộng đồng tại UBC, cho biết.

Thủ phạm chính gây ô nhiễm không khí là các hạt vật chất như sol khí (chất lơ lững trong không khí), khói, bụi than, và nhiều chất độc khác. Tiếp xúc với các hạt này trong thời gian dài sẽ dẫn đến một loạt vấn đề tim mạch, bệnh phổi, nhiễm trùng đường hô hấp và ung thư.

Dù ô nhiễm không khí vẫn là một vấn đề tại châu Âu và Mỹ, phần lớn trong số 5,5 triệu ca tử vong mỗi năm xảy ra ở các nước đang phát triển và châu Á. Hơn 55% số ca tử vong là ở Ấn Độ và Trung Quốc, hai nước có nền kinh tế đang tăng trưởng và phải đối phó với vấn đề kiểm soát chất lượng không khí.

“Nghiên cứu của chúng tôi nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết cần đặt ra chiến lược triệt để, nhằm giảm lượng khí thải từ than đá và các lĩnh vực khác”, tiến sĩ Qiao Ma tại Đại học Thanh Hoa, Bắc Kinh, chia sẻ.

Theo nghiên cứu của Ma, chỉ riêng ô nhiễm từ than đá đã góp phần gây ra cái chết của 366.000 người ở Trung Quốc năm 2013.

Theo ước tính, khoảng 3,3 triệu người chết vì ô nhiễm không khí vào năm 2015. Tuy nhiên, nghiên cứu mới chỉ ra các ước tính chưa đánh giá đầy đủ hậu quả của ô nhiễm không khí lên sức khỏe con người tại Ấn Độ, nơi tập trung nhiều nhà máy than và khu đốt rác lộ thiên.

Ô nhiễm không khí dưới dạng khói mù thường xuyên diễn ra tại các thành phố lớn ở Trung Quốc và Ấn Độ, che khuất phần lớn ánh nắng Mặt Trời.

Vân Du

Nhện giết rắn, treo xác lên mạng để ăn dần

Xác rắn bị nhện cỏ treo ngược trên mạng. Ảnh: Facebook.

Patrick Lees, một nông dân ở Weethalle, New South Wales, đăng ảnh xác con rắn nâu treo trên mạng của nhện cỏ trên Facebook hôm 15/2, thu hút nhiều lượt bình luận và chia sẻ. Theo một chuyên gia về nhện, nhện cỏ (daddy longlegs) thuộc họ Phocidae và nọc độc nhẹ của loài nhện này không đủ mạnh để giết chết một con rắn, Live Science đưa tin.

"Tôi chưa từng thấy nhện Pholcidae bắt rắn hoặc động vật có xương sống khác nhưng đã chứng kiến thằn lằn bị mắc trên mạng của những loài loài nhện khác như nhện goá phụ đen", Lorenzo Prendini, người phụ trách Lớp hình nhện và Phân ngành nhiều chân ở Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên, New York, Mỹ, nói. Prendini cũng cho biết dù ít độc nhưng nọc của nhện cỏ vẫn đủ mạnh để chế ngự động vật xương sống nhỏ như rắn nâu.

"Tôi đoán nó có thể làm con rắn bị thương bằng một nhát cắn, hoặc có thể con rắn bị dính vào mạng nhện và mắc kẹt khi cố thoát ra", James Starrett, một chuyên gia về nhện ở Đại học Quốc gia San Diego, Mỹ, chia sẻ.

Theo Prendini, con nhện treo rắn lên mạng để ăn từ từ. Đầu tiên, nó tiêm enzyme vào cơ thể rắn để tiêu hoá từ bên ngoài. Enzyme hoá lỏng thịt rắn và con nhện sẽ hút phần dịch này, để lại da và xương.

Dương Bùi

Đây là nấm gì?

Thứ hai, 29/2/2016 | 06:00 GMT+7

Thứ hai, 29/2/2016 | 06:00 GMT+7

Sau khi trời mưa, trong vườn hàng xóm nhà tôi mọc lên rất nhiều cây nấm lạ như trong hình. Xin hỏi đây là loại nấm gì và có thể dùng nó làm thức ăn được không? (Huyền Nhi)

Cây nấm lạ mọc lên sau cơn mưa. Ảnh: Vân Anh.

Mời độc giả đặt câu hỏi tại đây.

Mổ đẻ thành công cho khỉ đột bị tiền sản giật

Reuters hôm 23/2 đưa tin, cán bộ thú y tại sở thú Bristol, Anh, kêu gọi sự giúp đỡ của chuyên gia y tế sau khi phát hiện khỉ đột mẹ Kera mang thai có dấu hiệu bị tiền sản giật, đe dọa đến tính mạng.

Tiến sĩ phụ khoa David Cahill tại bệnh viện St Michael’s cùng thành phố được chỉ định đảm nhận ca mổ khó khăn. Dù từng thực hiện hàng trăm ca mổ thai nhi, đây là lần đầu tiên Cahill tiến hành ca mổ cho khỉ đột. 

"Đây là một trong những thành tựu nghề nghiệp mà tôi không thể nào quên trong cuộc đời", Cahill chia sẻ.

Theo Independent, khỉ đột con chưa được đặt tên nặng hơn một kilogram và là con cái. Sau ca mổ, khỉ đột con còn yếu nên được đưa vào phòng hồi sức cấp cứu và được các nhân viên y tế chăm sóc 24/7. Khỉ đột mẹ Kera cũng được đội ngũ y tế chăm sóc và theo dõi sức khỏe chặt chẽ để giúp nó mau chóng bình phục.

Huỳnh Phương 

Cá bị cắt lát há miệng khi cho uống rượu

Trong video có thể quay ở Trung Quốc, con cá bị cắt thành nhiều khúc, phủ nước sốt và bày trên một chiếc đĩa trắng lớn ở bàn ăn. Một thực khách cầm ly rượu đổ vào miệng con cá. Con cá nuốt chỗ rượu, ngậm miệng và sau đó lại há rộng để uống tiếp.

Theo Mirror, video này nhận được hơn 130.000 lượt xem sau khi được chia sẻ trên LiveLeak hôm 22/2. Đoạn video thu hút nhiều ý kiến bình luận trái ngược. Một người xem cho rằng con cá không thể còn sống sau khi bị cắt lát và cử động chỉ là do các dây thần kinh phản ứng với rượu. Trong khi đó, nhiều người tin rằng con cá vẫn còn sống. Theo một nhận định, đây là món cá được chế biến theo kiểu cá âm - dương, trong đó đầu cá được gói trong một tấm vải ướt để giữ cho nó còn sống, còn phần thân được nấu chín.

Vân Du

Chim nhạn cát cố gắng giao phối đồng tính với con trống đã chết

Chim nhạn cát có thể tưởng nhầm xác chết là con mái. Ảnh chụp màn hình: Youtube.

Theo International Business Times, nhà nghiên cứu Naoki Tomita và Yasuko Iwami ở Viện Điểu học Yamashina, nhận thấy ba con chim nhạn cát đực vây quanh một con chim chết bên lề đường. Tất cả chúng liên tục tìm cách giao phối với xác chim chết nằm úp sắp có cánh sải rộng. Hiện tượng này được gọi là ái tử thi. Một trong ba con còn canh giữ cái xác để hai con còn lại không thể tranh giành.

Các nhà khoa học đã quay lại sự việc diễn ra đầu tháng 6/2014. Sau 15 phút, những con chim bỏ đi, theo New Scientist. Nhóm nghiên cứu tin đây là một trường hợp nhầm lẫn, khi chim nhạn tưởng chúng đang giao phối phối với con mái.

Trong nghiên cứu công bố vào tháng 1/2016 trên tạp chí Ornithological Science, các nhà học nhận định trường hợp ái tử thi đồng tính có thể xảy ra ở những loài có con trống và mái trông giống nhau.

Hành vi đồng tính được phát hiện ở các loài chim. Khoảng 130 loài chim được ghi nhận có hành vi đồng tính. Một giả thuyết cho rằng điều này đem lại lợi ích tiến hóa, giúp cá thể bảo vệ lãnh thổ và nâng cao địa vị xã hội.

Tuy nhiên, trong trường hợp của nhạn cát, nhiều khả năng nguyên nhân là do nhầm lẫn và tư thế của con chim chết khiến những con khác nghĩ rằng nó là con mái.

"Dựa trên các quan sát, chúng tôi cho rằng trường hợp ái tử thi đồng tính này có thể một phần do hiện tượng lưỡng tính ở loài vật và tư thế của chim nhạn cát chết. Tư thế là một yếu tốc quan trọng thúc đẩy con đực giao phối đối với loài có con trống và mái giống nhau", nhóm nghiên cứu cho biết.

Tuy nhiên, các nhà khoa học chưa thể giải thích rõ tại sao những con chim cố gắng giao phối với xác chết. Điều này từng được quan sát ở các loài chim và động vật khác, nhưng nguyên nhân vẫn còn là bí ẩn.

Phương Hoa

Pin Mặt Trời nhẹ như bong bóng xà phòng

Loại pin mặt trời do các nhà nghiên cứu ở Viện Công nghệ Massachusetts có thể đặt trên bong bóng xà phòng. Ảnh: MIT.

Trong nghiên cứu công bố trên tạp chí Organic Electronics, các nhà khoa học cho biết chìa khóa để tạo ra loại pin mới là kết hợp sản xuất pin, chất xúc tác hóa học và lớp phủ bảo vệ trong cùng một quá trình. "Tấm pin nhẹ đến mức bạn thậm chí không biết đến sự tồn tại của nó trên áo quần hay sổ tay", Science Alert dẫn lời Vladimir Bulović, nhà nghiên cứu ở Viện Công nghệ Massachusetts.

Một lợi ích khi kết hợp pin Mặt Trời và chất xúc tác hóa học là tác dụng bảo vệ trước bụi và ô nhiễm. Nhóm nghiên cứu sử dụng một polymer dẻo tên parylene để làm chất xúc tác hóa học và chất phủ, trong khi vật liệu hữu cơ DBP (dibutyl phthalate) được dùng để tạo lớp hấp thụ ánh sáng cơ bản.

Khác với những phương pháp sản xuất pin Mặt Trời thông thường, quá trình mới diễn ra trong một buồng chân không ở nhiệt độ phòng mà không cần sử dụng dung dịch hòa tan hoặc chất hóa học khác. Nhóm nghiên cứu vận dụng kỹ thuật kết tủa hơi, trong đó nhiệt độ, áp suất, phản ứng hóa học cho ra đời lớp phủ rất mỏng trên một vật liệu cụ thể, để cùng lúc sản xuất pin Mặt Trời và chất xúc tác.

Các nhà nghiên cứu cho biết kỹ thuật này tạo nên bước đột phá vô cùng quan trọng. Kết quả là những tấm pin siêu mỏng và linh hoạt, chỉ dày bằng 1/5 sợi tóc người và bằng 1/1000 loại pin thủy tinh hiện nay (khoảng hai micromet), nhưng vẫn có thể chuyển ánh sáng Mặt Trời thành điện một cách hiệu quả. "Nếu thở quá mạnh, bạn có thể thổi bay nó", Joel Jean, một thành viên nhóm nghiên cứu, nói.

Theo các nhà phát minh, phương pháp sản xuất mới giúp đặt pin Mặt Trời trên các vật liệu như vải và giấy. Các tấm pin kiểu này cũng hữu dụng ở trong vũ trụ hoặc trên độ cao lớn, nơi yếu tố khối lượng rất quan trọng. Tuy nhiên, loại pin Mặt Trời mới cần thêm vài năm để hoàn thiện trước khi sản xuất hàng loạt.

Phương Hoa

Những thú khổng lồ từng thống lĩnh Australia thời tiền sử

Chủ nhật, 28/2/2016 | 06:00 GMT+7

Chủ nhật, 28/2/2016 | 06:00 GMT+7

Kangaroo khổng lồ cao hai mét, kỳ đà ăn thịt dài 7 m hay sư tử có túi nặng hơn 100 kg nằm trong số những loài thú từng thống trị các vùng đất khác nhau ở Australia cách đây hàng chục nghìn năm.

Theo BBC, gấu có túi khổng lồ Diprotodon optatum nặng trên hai tấn và cao tới 4 m sinh sống tại Australia cách đây từ 46.000 năm đến 1,6 triệu năm. Chúng là động vật có vú có túi lớn nhất từ trước đến nay. Diprotodon có hình dáng bề ngoài giống một con tê giác hiện đại và có lối sống xã hội như loài voi ngày nay. Tuy Diprotodon có kích thước khổng lồ, chúng chỉ ăn thực vật. Hàng trăm bộ xương Diprotodon được khai quật tại hồ muối khô Callabonna thuộc bang Nam Australia cho thấy nhiều nhóm gia đình Diprotodon từng lang thang tại đây để kiếm thức ăn trong mùa khô và có thể bị mắt kẹt trong hồ khi mặt hồ muối bị vỡ. Ảnh: Stocktrek Images Inc.

Loài kangaroo khổng lồ Procoptodon goliah sống cách đây khoảng 15.000 năm tại Australia là loài kangaroo lớn nhất được biết đến từ trước đến nay với chiều cao gần hai mét và nặng hơn 200 kg. Procoptodon có phần cơ đùi phát triển to và săn chắc để nâng đỡ trọng lượng cơ thể. Trong quá khứ, chúng sống phổ biến tại các khu vực bán khô hạn thuộc bang New South Wales, Nam Australia và tại các hang động mở thuộc vùng đồng bằng Nullarbor. Săn bắn quá mức là nguyên nhân khiến loài kangaroo này bị tuyệt chủng. Ảnh: Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên.

Thống trị khắp vùng đất Australia trong khoảng 40.000 - 1,6 triệu năm trước là loài sư tử có túi Thylacoleo carnifex, biệt danh là "kẻ ăn thịt có lực cắn mạnh nhất". Theo các nhà khoa học, lực cắn của một con Thylacoleo nặng 101 kg tương đương với lực cắn của sư tử châu Phi 250 kg. Sư tử châu Phi mất khoảng 15 phút để hạ gục con mồi, trong khi Thylacoleo chỉ cần chưa đầy một phút. Loài động vật có chiều dài cơ thể gần 1,5 mét tính cả phần đuôi), sở hữu răng cửa sắc nhọn và móng vuốt lớn, tạo thành vũ khí hoàn hảo để hạ gục và xé toạc bụng con mồi. Hóa thạch của sư tử có túi được khai quật tại một số địa điểm ở Australia vào giữa thế kỷ 19. Ảnh: Wikipedia.

Loài chuột túi khổng lồ Palorchestes azael là động vật ăn cỏ đặc hữu của Australia, sống cách đây khoảng 11.000 - 11,6 triệu năm. Nó có kích cỡ tương đương con ngựa với chiều dài cơ thể khoảng 2,5 mét và trọng lượng khoảng 200 kg. Móng vuốt lớn ở bàn chân của Palorchestes được sử dụng để tách vỏ cây và kéo nhành lá dễ dàng hơn. Các bộ xương hóa thạch của Palorchestes được tìm thấy chủ yếu tại hang Naracoorte. Phân tích cấu trúc của hóa thạch xương khoang mũi cho thấy Palorchestes sở hữu chiếc vòi ngắn nên các nhà khoa học còn gọi nó là "heo vòi có túi". Ảnh: Bảo tàng lịch sử tự nhiên.

Cùng tồn tại với các loài động vật khổng lồ có túi ở Australia trong khoảng thời gian 30.000 - 8 triệu năm trước là loài chim biết không bay Dromornis stirtoni cao ba mét và nặng 500 kg. Hình dáng của Dromornis giống loài đà điều nhưng chúng là họ hàng gần của vịt và ngỗng. Dromornis sở hữu chiếc mỏ to khỏe để nghiền hạt. Hóa thạch xương đùi của loài chim này được tìm thấy trong một giếng sâu 55 m tại Peak Downs thuộc bang Queensland và được mô tả chi tiết vào năm 1872. Ảnh: Science Photo Library.

Varanus priscus (hay Megalania prisca) là loài kỳ đà lớn nhất thế giới, sống ở miền nam Australia và biến mất cách đây khoảng 50.000 năm do các thổ dân săn bắn quá mức. Các mô tả đầu tiên về loài kỳ đà này vào năm 1859 cho biết nó có chiều dài 7 m và nặng 620 kg. Giống như họ hàng rồng Komodo ngày nay, Varanus săn mồi hiệu quả nhờ hàm răng có nhiều tuyến nọc độc. Các nghiên cứu cho thấy tốc độ chạy nước rút trên cạn của Varanus đạt 2,6 - 3 m/s. Ảnh: Stocktrek Images Inc.

Rùa khổng lồ Australia Meiolania platyceps có chiều dài khoảng 2,5 mét, tuyệt chủng cách đây khoảng  2.000 - 3.000 năm do người Lapita săn bắt quá mức. Không giống rùa hiện đại, Meiolania có hộp sọ khác thường, hai sừng lớn phát triển đối xứng trên đầu và nhiều gai ở phần đuôi. Ảnh: Smokeybjb.

Hổ Tasmania (hay còn gọi chó sói túi Thylacinus cynocephalus) có những sọc vằn trên lưng giống hổ và hình dáng đầu giống loài chó. Nhóm nghiên cứu do nhà cổ vật học Stephen Wroe ở Đại học Sydney đứng đầu đã nghiên cứu hộp sọ của 39 con vật săn mồi trên toàn thế giới, và khẳng định chó sói túi có cú ngoạm mạnh gấp ba lần một con chó bình thường cân nặng tương đương. Hổ Tasmania được tuyên bố tuyệt chủng vào năm 1936.  Con hổ Tasmania cuối cùng chết trong một vườn thú ở đảo Tasmania. Con người buộc tội hổ Tasmania tấn công cừu từ những năm 1.800 nên dùng mọi cách như súng săn và thuốc độc để tiệu diệt tận gốc chúng. Ảnh: Dave Watts/naturepl.com.

Huỳnh Phương

Núi lửa lớn nhất thế giới rục rịch hồi sinh

Một miệng phun của núi lửa Mauna Loa. Ảnh: Flickr.

Theo International Business Times, hoạt động gia tăng ở núi lửa Mauna Loa trên đảo Big Island, Hawaii, được phát hiện vào năm 2013 và đây có thể là tín hiệu báo trước một vụ phun trào.

Núi lửa Mauna Loa không phun trào từ năm 1984. Vào ngày 15/9/2015, mức cảnh báo được nâng từ cấp độ bình thường lên cấp cần cố vấn thêm. Các nhà khoa học ở Cục khảo sát Địa chất Mỹ tại Trạm quan sát núi lửa Hawaii (HVO) cho biết sự thay đổi chỉ ra dấu hiệu bất ổn gia tăng nhưng không có nghĩa phun trào chắc chắn đang đến gần.

Hiện, các nhà nghiên cứu không thể dự đoán trước khi nào một ngọn núi lửa sẽ phun trào. Tuy nhiên, những dấu hiệu báo trước như hoạt động địa chấn gia tăng thường xảy ra trước một vụ phun trào.

"Hoạt động địa chấn gia tăng ở Mauna Loa có thể tiếp diễn trong nhiều tháng hoặc nhiều năm mà không dẫn đến phun trào. Tình trạng bất ổn hiện nay cũng có thể là dấu hiệu báo trước vụ phun trào tiếp theo của Mauna Loa. Nhưng ở giai đoạn đầu, chúng tôi không thể kết luận chính xác khả năng nào cao hơn", Tina Neal, nhà khoa học ở HVO, cho biết.

Dung nham chảy từ núi lửa Mauna Loa. Ảnh: R.W. Decker.

Vụ phun trào lớn nhất trong 100 năm qua của Mauna Loa diễn ra năm 1950 khi dung nham phun lên từ một khe nứt dài 20 km. Vụ phun trào kéo dài 23 ngày với 376 mét khối dung nham. Dòng dung nham chảy xuống biển trong chưa đầy 4 tiếng. Tuy không gây tổn thất về sinh mạng, vụ phun trào vẫn phá hủy hoàn toàn làng Hoʻokena-mauka.

Các khu vực diễn ra động đất hiện nay tập trung ở nơi cao nhất thuộc đới nứt gãy phía tây nam và đỉnh phía nam của Mauna Loa. Nếu một vụ phun trào diễn ra, nó sẽ ảnh hưởng đến các cộng đồng dân cư sống ở dốc núi.

Phương Hoa

Bé trai 7 tuổi tìm thấy tượng nữ nhân 3.400 năm ở Israel

Bức tượng phụ nữ do Ori tìm thấy. Ảnh: Cơ quan Cổ vật Israel.

CNN hôm 25/2 đưa tin, Ori Greenhut tìm thấy bức tượng khi đang trèo lên một gò đất ở Tel Rehov, Israel, cùng với các bạn. Sau khi phủi sạch lớp bụi, cậu bé nhận thấy một gương mặt phụ nữ. Theo Cơ quan Cổ vật Israel, bức tượng có niên đại 3.400 năm.

"Ori đem bức tượng về nhà và tỏ ra vô cùng phấn khích. Chúng tôi giải thích cho con hiểu đây là một cổ vật và phát hiện khảo cổ này thuộc về chính phủ", Moriya Greenhut, mẹ Ori chia sẻ.

Gia đình Ori đã giao nộp bức tượng cho Cơ quan Cổ vật. Các nhà chức trách cho biết bức tượng phụ nữ được làm bằng cách ấn đất sét mềm vào khuôn. Bức tượng nhỏ có thể minh họa một phụ nữ thực hoặc thể hiện hình ảnh nữ thần sinh sản Astarte, theo Amihai Mazar, giáo sư khảo cổ kiêm người chỉ đạo khai quật ở Tel Rehov. Bức tượng tiêu biểu cho nền văn minh Canaan ở vùng Cận Đông thời cổ đại.

Phương Hoa

Đền hổ ở Thái Lan bị điều tra buôn bán động vật hoang dã

Thứ bảy, 27/2/2016 | 12:00 GMT+7

Thứ bảy, 27/2/2016 | 12:00 GMT+7

Đền Hổ, ngôi nhà của 137 con hổ thuần hóa, đang bị các nhà chức trách Thái Lan điều tra do những cáo buộc về buôn bán động vật hoang dã và nhân giống bất hợp pháp.

Theo International Business Times, đền Hổ nằm ở phía tây Bangkok, đang cố gắng giữ những con hổ, sau khi cơ quan bảo vệ động vật hoang dã bác đơn xin gia hạn giấy phép nuôi nhốt thú của đền. Những người quản lý đền phủ nhận các cáo buộc liên quan đến buôn bán động vật.

Tự quảng cáo là khu bảo tồn động vật hoang dã, đền Hổ là một địa điểm thu hút khách du lịch. Du khách có thể bước vào trong chuồng và trêu đùa hổ mà không sợ bị tấn công, khiến nhiều ý kiến cho rằng những con vật được cho dùng thuốc. 

Theo lời kể của một người đến thăm đền Hổ vào năm 2010, những con vật nằm rải rác trong nhiều trạng thái nhận thức khác nhau và có vẻ như được cho dùng thuốc an thần. Một số nhân viên ở đền có thể lật ngửa người chúng để tạo dáng chụp đẹp hơn trong khi người đồng ngiệp khác vẩy nước lên mặt những con hổ để chúng nhìn vào máy ảnh của du khách.

Một số con hổ đã được đưa khỏi đền, sau khi có tin đồn ngôi đền cung cấp hàng cho thị trường chợ đen và đối xử tệ với động vật. 

Vào tháng 1/2016, Cơ quan Công viên quốc gia, Động vật hoang dã và Khu bảo tồn thực vật chuyển 5 con hổ đến các trung tâm bảo tồn ở trung tâm tỉnh Ratchaburi.

Đầu tháng 2, thêm 5 con hổ được đưa đến một khu bảo tồn động vật hoang dã khác. Suiting Pakdijarung, phó chủ tịch đền Hổ, cho biết sẽ không để việc này tiếp diễn và nhấn mạnh những con hổ nên được nuôi trong đền.

"Tôi không đồng ý với việc đưa những con hổ đi bởi chúng được sinh ra ở đây. Đây là nhà của chúng. Chúng sống tốt ở đây. Cơ quan bảo tồn động vật hoang dã muốn đưa chúng đi. Nhưng chính phủ cần có ngân sách để chăm sóc chúng. Tại đền, tiền đến từ những người quyên góp", Pakdijarung chia sẻ.

Cơ quan bảo tồn động vật hoang dã Thái Lan cho biết họ sẽ tịch thu hết số hổ do ngôi đền đem đến tiếng xấu cho ngành du lịch nước nhà.

"Thế giới đang nhìn vào chúng tôi. Có những cáo buộc về việc nhân giống hổ và những con hổ mất tích. Những người quản lý đền sẽ ngăn cản nhà chức trách thực thi nhiệm vụ. Ngôi đền đang tác động xấu đến nền du lịch Thái Lan", Teunchai Noochdumrong, giám đốc Cơ quan Công viên quốc gia, Động vật hoang dã và Khu bảo tồn thực vật, nói.

Phương Hoa (Ảnh: Reuters)

Sẽ thế nào nếu Trái Đất đột nhiên to gấp đôi

Hãy tưởng tượng xem, Trái Đất sẽ có khối lượng gấp 8 lần và trọng lực sẽ mạnh gấp đôi. Khi ấy, nếu bước lên bàn cân, bạn sẽ nặng gấp đôi bình thường.

Ý kiến bạn đọc ()

10 công nghệ đột phá trong năm 2015

Thứ bảy, 27/2/2016 | 09:54 GMT+7

Thứ bảy, 27/2/2016 | 09:54 GMT+7

Những công nghệ đột phá như tế bào thần kinh nhân tạo, thiết bị chẩn đoán ung thư siêu tốc hay hệ thống giao tiếp giữa các xe ôtô sẽ tạo nên cuộc cách mạng trong đời sống con người.

Magic Leap

Theo MIT Technology Review, Magic Leap là thiết bị cho phép xem các hình ảnh 3D trực tiếp mà không cần kính hỗ trợ. Magic Leap được kỳ vọng sẽ thay đổi khái niệm về màn hình máy tính, rạp chiếu phim, du lịch ảo, và công nghệ game trong tương lai. Năm 2015, công ty Magic Leap ở Mỹ được tập đoàn Google tài trợ 500 triệu USD để phát triển sản phẩm. Ảnh: The Verge.

Kiến trúc nano

Các nhà khoa học Mỹ đứng đầu là Julia Greer tại Viện Công nghệ California (Caltech) có thể điều khiển chính xác nguyên tử ở cấp độ nano mét để tạo thành những vật liệu mới siêu nhẹ và siêu bền. Một khi loại vật liệu này được sản xuất ở quy mô lớn, chúng sẽ tạo ra cuộc cách mạng thay thế nhiều vật liệu xây dựng phổ biến. Ảnh: Nano parika.

Tương tác giữa các ôtô

Hãng General Motors và các nhà khoa học tại trường Đại học Michigan, Mỹ, đã nghiên cứu phát triển hệ thống tương tác giữa hai xe ô tô thông qua tín hiệu không dây giúp việc lái xe trở nên an toàn hơn. Công nghệ này đang được thử nghiệm tại Mỹ, Nhật và châu Âu. Nếu vượt qua những kiểm tra khắt khe, nó có thể được đưa vào sử dụng chính thức trên các mẫu xe của General Motors từ năm 2017. Ảnh: Thinkstock.

Dự án Loon

Loon là dự án hợp tác giữa hai công ty Google và Facebook ở Mỹ nhằm đưa mạng internet tới hàng tỷ người ở nơi khó xây dựng cột phát sóng. Các bộ thu phát sóng sẽ được gắn vào những quả bóng khổng lồ bơm đầy khí heli, giúp hơn 60% dân số thế giới tiếp cận thông tin. Ảnh: NDTV.  

Thiết bị xác định trình tự ADN siêu tốc

Các nhà khoa học tại Đại học Hong Kong, Trung Quốc, và Đại học Johns Hopkins, Mỹ, phát triển thành công kỹ thuật xác định trình tự ADN siêu tốc cho phép phát hiện ung thư từ rất sớm. Công nghệ này được kỳ vọng sẽ giúp cứu sống hàng triệu bệnh nhân ung thư mỗi năm. Ảnh: Wordpress. 

Biến nước biển thành nước ngọt

Dự án trị giá 500 triệu USD của chính phủ Israel nhằm khử muối trong nước biển bằng phương pháp thẩm thấu ngược, cung cấp hơn 600.000 mét khối nước sạch mỗi ngày. Hiện nay, khoảng 700 triệu người thiếu nước sạch trên toàn thế giới và con số này có thể lên tới 1,8 tỷ trong 10 năm tới do nguồn cung cấp nước sạch không đủ đáp ứng nhu cầu. Phương pháp khử muối trong nước biển bằng kỹ thuật thẩm thấu ngược có giá thành rẻ, nguồn cung dồi dào, có thể trở thành nguồn nước sạch chủ yếu của nhiều quốc gia. Ảnh: Kysearo.

Cổng thanh toán điện tử Apple

Tháng 9/2015, tập đoàn Apple của Mỹ ra mắt cổng thanh toán điện tử Apple Pay giúp cho người mua hàng có thể sử dụng điện thoại thông minh để thanh toán tiện lợi, đơn giản và an toàn hơn rất nhiều so với sử dụng thẻ tín dụng. Theo thống kê năm 2014 tại Mỹ, hơn 3,7 tỷ USD được giao dịch qua điện thoại. "Chúng tôi tin rằng khi mọi người có thể mua hàng hóa chỉ bằng vài cú chạm nhẹ trên điện thoại, họ sẽ quên đi tiền mặt và thẻ tín dụng", Ed McLaughlin, giám đốc phụ trách mảng công nghệ thanh toán kiểu mới của MasterCard cho biết. Ảnh: Forbes.

Tế bào thần kinh nhân tạo

Các nhà khoa học thuộc Viện công nghệ sinh học phân tử Mỹ và Bệnh viện đa khoa Massachusetts đã nuôi cấy thành công tế bào não người trong phòng thí nghiệm. Công nghệ đột phá này giúp các nhà khoa học tìm hiểu những rối loạn bất thường trong quá trình phát triển của não người, từ đó phát triển phương pháp chữa trị hiệu quả, đồng thời giải mã những bí ẩn của bệnh mất trí nhớ Alzheimer, bệnh tâm thần và những căn bệnh thần kinh phức tạp khác. Ảnh: Sputnik News. 

Quá trình quang hợp siêu tốc

Các nhà di truyền học tại Mỹ, Anh, và Australia công bố thành tựu trong việc cải thiện khả năng hấp thụ ánh sáng Mặt Trời của cây lúa, bằng cách bẫy các phân tử CO2 bên trong những tế bào của lá. Kỹ thuật này khiến cho quá trình quang hợp diễn ra mạnh mẽ và cây tăng trưởng nhanh hơn nhiều lần. Đây được coi là một phát hiện đột phá giúp đảm bảo an ninh lương thực trong khi tăng trưởng về nguồn cung không theo kịp đà tăng trưởng của dân số thế giới. Ảnh: Notosnet.

Mạng internet của ADN

Các nhà khoa học tại Đại học California Santa Cruz, Mỹ, đã xây dựng một thư viện gene trực tuyến giúp các bệnh viện trao đổi, tìm kiếm và so sánh gene của bệnh nhân mắc bệnh nan y như rối loạn gene bẩm sinh. Mạng lưới đồ sộ này sẽ giúp các nhà di truyền học phát hiện những gene lỗi và nâng cao khả năng chữa trị thành công những căn bệnh hiểm nghèo. Ảnh: Wordpress.

Thanh Tùng

Xin hỏi đây là con gì?

Thứ bảy, 27/2/2016 | 08:22 GMT+7

Thứ bảy, 27/2/2016 | 08:22 GMT+7

Thân nó giống con lươn nhưng lại có 4 chân giống rắn mối. Xin hỏi đây là con gì? Có nguy hiểm không? (Trung Nguyễn)

Đây là con gì? Ảnh: NVCC

Mời độc giả đặt câu hỏi tại đây.

Phát hiện nguồn bức xạ gamma cực mạnh trong vũ trụ

Hình minh họa sự va chạm của gió sao. Ảnh: NASA.

Theo UPI, hệ sao nhị phân của ngôi sao Wolf-Rayet và OB tạo ra gió sao rất mạnh. Dữ liệu mới từ Kính viễn vọng không gian tia gamma Fermi của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) cho thấy, khi những cặp sao này có quỹ đạo gần nhau, sự va chạm gió sao của chúng có thể tạo ra nguồn năng lượng quang tử lớn hơn 100 MeV.

Hiện tượng trên lần đầu tiên được quan sát vào đầu năm 1834 trên hệ thống sao nhị phân Eta Carinae, cách Trái Đất 8.000 năm ánh sáng. Tuy nhiên, ví dụ đơn lẻ này không đủ chứng minh hệ thống sao nhị phân là nguồn tạo ra bức xạ gamma.

"Những tính toán gần đây đã chứng minh hệ sao nhị phân như Eta Carinae là cực hiếm", Pshirkov, nhà nghiên cứu tại Viện thiên văn Sternberg, Đại học Lomonosov ở Moscow, Nga, nói.

Để tìm thêm ví dụ về hệ thống sao giống Eta Carinae, Pshirkov xem xét nghiên cứu của các nhà khoa học Mỹ - Áo. Họ xác định được 7 hệ sao, mang đặc điểm của ngôi sao Wolf-Rayet, nhưng lại thiếu bức xạ gamma cường độ mạnh. Pshirkov tiến hành kiểm tra lại 7 hệ thống sao nói trên bằng những quan sát từ kính.

"Kết quả cho thấy, hệ thống sao Gamma Velorum là nguồn phát ra bức xạ gamma", Pshirkov cho biết.

Hệ thống Gamma Velorum gồm hai ngôi sao. Ngôi sao nhỏ hơn có khối lượng gấp 10 lần Mặt Trời trong khi ngôi sao lớn hơn nặng gấp 30 lần Mặt Trời. Hai ngôi sao khổng lồ đang liên tục đánh mất vật chất dưới hình thức gió sao tốc độ lớn. Gió sao va chạm với nhau tạo ra bức xạ năng lượng cao.

Lê Hùng

NASA sắp hoàn thành cỗ máy nhìn về quá khứ 13,5 tỷ năm

Mô hình thật của kính viễn vọng không gian James Webb. Ảnh: NASA.

Theo RT, các kỹ sư thuộc NASA đã lắp đặt xong 18 mảnh gương chính của James Webb, chiếc kính viễn vọng to bằng một sân bóng tennis và cao ngang tòa nhà 4 tầng, tại Trung tâm Bay Vũ trụ Goddard ở Greenbelt, Maryland.

Chiếc kính viễn vọng sẽ được lắp thêm các bộ phận trong vòng hai năm tại ba địa điểm phát triển khác trước khi khởi hành từ căn cứ phóng ở French Guiana, Nam Mỹ.

James Webb ra đời nhằm phục vụ các nghiên cứu thiên văn và vũ trụ học, bao gồm quan sát một số thiên thể xa xôi nhất trong vũ trụ, vượt quá khả năng tìm kiếm của những thiết bị nằm trên Trái Đất và ngoài không gian hiện nay.

Theo NASA, kính viễn vọng James Webb sẽ tìm kiếm những thiên hà đầu tiên hình thành trong vũ trụ thuở sơ khai và nhìn xuyên qua đám mây bụi để quan sát các sao tạo nên hệ thống hành tinh. "Đây là một cỗ máy thời gian với thiết bị quang học đủ nhạy để nhìn ngược quá khứ 13,5 tỷ năm", Scott Willoughby, một thành viên trong nhóm lắp ráp kính viễn vọng James Webb, chia sẻ.

James Webb sẽ thay thế kính viễn vọng Hubble của NASA, trở thành kính viễn vọng không gian mạnh nhất trong lịch sử. Hai bộ phận lớn nhất của nó là mặt gương chính và kính chống nắng.

Các thiết bị khoa học khác gồm máy ảnh và máy quang phổ có bộ phát hiện tín hiệu cực yếu được đưa vào Khoang Dụng cụ Khoa học Tích hợp (ISIM) vào tháng 3/2014 đã qua thử nghiệm nhiều lần, nhưng chưa được thêm vào đài thiên văn.

Sau khi NASA tiến hành thử nghiệm bay và dùng thử, đài thiên văn hoàn chỉnh sẽ được vận chuyển đến Nam Mỹ để phóng lên vũ trụ vào tháng 10/2018.

Phương Hoa

Phát hiện loài dơi mũi ba lá Đông Bắc

Loài mới có tên khoa học Aselliscus dongbacana Tu, Csorba, Gorfol, Arai, Son, Thanh & Hassanin, 2015. Tên tiếng Việt là Dơi mũi ba lá Đông Bắc, được đặt dựa trên vùng phân bố của loài.

Các mẫu chuẩn của loài A. dongbacana được thu tại động Nà Phòng, Vườn quốc gia Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn. Ngoài ra, các mẫu thuộc về loài dơi mới cũng được thu tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Kim Hỷ (Bắc Kạn), Khau Ca (Hà Giang), Hữu Liên (Lạng Sơn) và Phia Oắc-Phia Đén (Cao Bằng).

So sánh hai loài dơi: A - A. stoliczkanus complex và B - A. dongbacana sp.n.

Dơi mũi ba lá Đông Bắc có phân bố giới hạn trong vùng núi đá vôi ở Đông Bắc. Đây cũng là nơi sống lý tưởng cho nhiều loài sinh vật của Việt Nam. Tuy nhiên, hầu hết các vùng núi đá vôi này đã và đang bị suy thoái, chủ yếu do các hoạt động của con người. Hệ quả là không chỉ loài Dơi mũi ba lá Đông Bắc mà hầu hết các loài động thực vật nơi đây đang ngày càng bị đe doạ tuyệt chủng. 

Nghiên cứu trên là kết quả hợp tác giữa Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật (Viện Hàn lâm và Công nghệ Việt Nam) cùng các cộng sự đến từ Bảo tàng Lịch sử tự nhiên Hungary, Viện Nghiên cứu quốc gia về các bệnh truyền nhiễm (Nhật Bản), Đại học Khoa học Tự nhiên Hà Nội và Bảo tàng Quốc gia về Lịch sử tự nhiên (Pháp).

Theo Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam

Cá có chân dài mắc câu ngư dân Thái Lan

Theo Mirror, sau khi video về con vật được nhóm ngư dân đăng trên trang Live Leak hôm qua, nhiều bình luận cho rằng sinh vật này là một loại cá dơi, thường sống ở vùng ôn đới.

Cá dơi có chiếc đầu dẹt bè rộng và phần thân mỏng với những u cứng bao quanh. Loài vật này có chiều dài tối đa là 36 cm và bơi kém. Chúng đi bằng các chi trông giống như bàn chân. Phần lớn cá dơi cư ngụ dưới biển sâu nhưng một số con có thể sinh sống tại vùng nước nông như sông ngòi.

Phương Hoa

Voi trổ tài vẽ tranh chân dung tuyệt đẹp

UPI hôm qua đưa tin, voi Suda 4 tuổi sinh sống ở Trại voi Maetaeng tại Chiang Mai, Thái Lan, là một trong số ít những con vật được huấn luyện để biểu diễn vẽ tranh trước các du khách.

Trong video do tài khoản Fschleyhahn đăng trên Youtube, Suda sử dụng một chiếc cọ và khung kẹp giấy để vẽ tranh chân dung của chính nó.

Trại voi Maetaeng được thành lập năm 1996 nhằm bảo vệ loài vật này sau khi chính phủ Thái Lan ban hành lệnh cấm đốn gỗ, khiến nhiều con voi chuyên chở gỗ trước đây bị bỏ rơi.

Phương Hoa

Đây là loài kiến gì?

Thứ sáu, 26/2/2016 | 06:00 GMT+7

Thứ sáu, 26/2/2016 | 06:00 GMT+7

Xin hỏi đây là loài kiến gì, có nguy hiểm không? Chúng xuất hiện ở nhà tôi 6 tháng nay, và chỉ bò ra lúc đã tắt hết đèn. Nếu bật đèn pin lên, chúng lại chạy ra chỗ tối trốn. (Hải Nguyễn)

Đây là loài kiến gì? Ảnh: NVCC

Mời độc giả đặt câu hỏi tại đây.

Tượng thánh giấu dưới tường nhà thờ 1.600 năm tuổi

Công nhân trùng tu nhà thờ Giáng sinh ở Bethlehem. Ảnh: AP.

Theo Discovery News, Ziad al-Bandak, cố vấn các vấn đề Cơ Đốc giáo của tổng thống Palestine, cho biết bức tượng được làm từ đồng thau, bạc, vỏ sò và đá. Cổ vật tôn giáo này được tìm thấy bên dưới lớp vữa gần cửa sổ nhà thờ cách đây hai tháng. Nhà chức trách xác nhận bức tượng đã được làm sạch nhưng không được công bố rộng rãi và chưa có ảnh chụp chính thức.

Nhà thờ Giáng sinh do Constantine Đại đế và hoàng thái hậu Helena xây dựng vào năm 327 ở vị trí được cho là nơi chúa Jesus ra đời. Nhà thờ bị hỏa hoạn tàn phá trong cuộc nổi dậy của người Samaritan năm 529 và được phục hồi dưới thời trị vì của nhà Justinian ở thế kỷ 6.

Năm 2012, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hiệp Quốc (UNESCO) đưa nhà thờ Giáng sinh vào danh sách di sản thế giới đang gặp nguy hiểm. Nhà chức trách Palestine đã đầu tư 8 triệu USD để khôi phục nhà thờ và giai đoạn trùng tu đầu tiên vừa kết thúc.

Phương Hoa

Rùa suýt mất đầu khi bị cá vược tranh mồi

The Telegraph hôm 18/2 đưa tin, Kyle Naegli, một ngư dân ở Houston, Texas, ghi lại cảnh con cá vược lớn suýt đớp trúng đầu rùa trong lúc tranh mồi trên mặt ao. Trong video, con rùa háu đói không hề biết loài cá ăn thịt đang ẩn mình dưới mặt nước. Nó nhanh chóng bơi về phía thức ăn do Naegli quăng xuống.

Ngay khi con rùa vừa tới gần miếng mồi, con cá vược vọt lên khỏi mặt nước với chiếc miệng há to. Con rùa khiếp sợ rụt vội đầu vào mai và may mắn thoát chết.

"Đây đúng là một thời khắc nguy cấp đối với con rùa. Nó bơi đi sau khi suýt mất đầu và bò lên bờ ao để tẩu thoát. Con cá vược nặng khoảng 3-4 kg và hoàn toàn áp đảo con rùa. Tôi thường cho rùa ăn ở ao và chuyện này từng xảy ra trước đây", Naegli chia sẻ.

Phương Hoa

Rác thải tàn phá môi trường như thế nào

Chim gõ kiến nằm chết bên cạnh các vỏ lon tại khu rừng hạt Hampshire, Anh.

The Guardian hôm 22/2 đưa tin, nhiếp ảnh gia Chris Packham được tổ chức hoạt động môi trường Keep Britain Tidy ở Anh giao thực hiện bộ ảnh phản ánh tác động của rác thải đến môi trường. Bộ ảnh góp phần truyền cảm hứng cho giới trẻ, làm lan tỏa thông điệp không vứt rác ra môi trường thiên nhiên và tạo không gian xanh.

Lốp phế thải ảnh hưởng tới môi trường sống của loài hải ly ở hạt Surrey, Anh.

"Những người xả rác vô tình làm tổn thương và giết chết các động vật hoang dã. Vứt rác vừa là hành động không đẹp, vừa gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của các sinh vật trên cạn và dưới đại dương", Packham nói.

Con nhím với rác nilon mắc trên mình tại hạt Surrey.

Packham cho biết bộ ảnh thể hiện rõ ràng hai chủ thể đối lập. Vẻ đẹp của thế giới tự nhiên và đời sống động vật hoang dã tương phản với quang cảnh hỗn độn của rác thải ngoài môi trường.

Con chim bạc má đậu trên những vỏ chai bia tại khu rừng hạt Hampshire.

Sóc đỏ bị bao vây bởi các bọc và vỏ hộp thức ăn tại hạt Surrey.

Con cáo mắc kẹt giữa những chiếc túi nilon đen tại hạt Surrey.

Đàn chim bồ câu tung cánh bay trong khi phía bên dưới sân là vỏ hộp đồ ăn nhanh và những miếng khoai tây chiên vương vãi tại hạt Hampshire.

Vỏ chai nhựa ngổn ngang trên bãi cát đá ven biển hạt Hampshire.

Huỳnh Phương (Ảnh: Chris Packham)

Ảnh thiên nhiên đoạt giải Ảnh báo chí thế giới 2016

Thứ năm, 25/2/2016 | 16:16 GMT+7

Thứ năm, 25/2/2016 | 16:16 GMT+7

Cuộc thi Ảnh báo chí thế giới 2016 (World Press Photo 2016) quy tụ 82.951 bức ảnh của 5.775 nhiếp ảnh gia, mang đến nhiều góc nhìn mới mẻ và ấn tượng về thiên nhiên.

Theo CBS News, bức ảnh đoạt giải nhất thể loại ảnh đơn thiên nhiên cho thấy một số du khách vẫn tắm nắng trong khi mây sóng thần cuồn cuộn kéo đến từ xa, phủ kín bầu trời vùng biển Bondi, bang New South Wales, Australia vào ngày 6/11/2015. Ảnh: Rohan Kelly.

Trong bức ảnh đoạt giải nhì thể loại ảnh đơn thiên nhiên, các thợ lặn đang ghi hình một con cá voi lưng gù bơi cùng đứa con mới sinh tại vùng biển Roca Partida thuộc quần đảo Revillagigedo, Mexico vào ngày 28/1/2015. Ảnh: Anuar Patjane Floriuk.

Bức ảnh đoạt giải ba thể loại ảnh đơn thiên nhiên ghi lại cảnh núi lửa Colima ở Mexico phun trào cột tro bụi khổng lồ lên không trung vào đêm 13/12/2015 cùng thời điểm sấm sét đánh trúng các khối đá trên núi lửa, tạo nên cảnh tượng thiên nhiên đáng sợ. Ảnh: Sergio Velasco Garcia.

Bộ ảnh chủ đề cuộc sống của đười ươi và các mối nguy cơ đe dọa chúng trong những khu rừng ở Indonesia đoạt giải nhất thể loại phóng sự ảnh thiên nhiên. Trong ảnh, khói từ đám cháy rừng bao trùm khu rừng sinh sống của đười ươi dọc theo sông Mangkutup, tỉnh Trung Kalimantan, Indonesia ngày 24/10/2015. Ảnh: Tim Laman.

Cháy rừng, buôn bán động vật hoang dã trái phép và tàn phá rừng là những nguy cơ đe dọa môi trường sống của đười ươi. Nhiều con đười ươi mồ côi được giải cứu và đưa về nuôi dưỡng tại các Trung tâm chăm sóc đười ươi ở Indonesia. Trong ảnh, bác sĩ thú y Ayu của Tổ chức Cứu hộ Động vật Quốc tế giải cứu một con đười ươi non bị nuôi giữ bất hợp pháp như thú cưng tại làng Sungai Besar, tỉnh Tây Kalimantan, Indonesia vào ngày 27/7/2015. Ảnh: Tim Laman.

Một con đười ươi đực đang nhe răng phô trương sức mạnh với con đực khác gần đó tại rừng Batang Toru, tỉnh Bắc Sumatra, Indonesia trong bức ảnh chụp ngày 17/3/2014. Ảnh: Tim Laman.

Một con đười ươi đang trèo cây ở độ cao 30 m trong công viên quốc gia Gunung Palung, tỉnh Tây Kalimantan, Indonesia ngày 12/8/2015. Ảnh: Tim Laman.

Bộ ảnh chủ đề cuộc chiến ngà voi đoạt giải nhì thể loại phóng sự ảnh thiên nhiên. Trong ảnh, Michael Oryem, 29 tuổi, đang nắm chặt hai chiếc ngà voi vào ngày 17/11/2014. Oryem bị LRA bắt cóc năm 9 tuổi. Từ đó, anh sống chung với nhóm phiến quân khét tiếng này và tham gia vào hoạt động săn bắn, buôn bán ngà voi bất hợp pháp.
Sau khi đào thoát khỏi LRA, Oryem trở thành chiến binh của Lực lượng Phòng vệ Dân quân Uganda (UPDF) đấu tranh chống lại LRA. Oryem tố cáo LRA giết nhiều con voi để lấy ngà trong Vườn quốc gia Garamba ở Cộng hòa Dân chủ Congo theo lệnh của Joseph Kony, thủ lĩnh LRA, và vận chuyển ngà sang trụ sở hoạt động quân sự của chúng ở Nam Sudan. Ảnh: Brent Stirton.

Nhóm tuần tra UPDF vượt sông bằng cách men theo những dây thừng cố định để theo dõi dấu vết của bọn săn ngà voi LRA tại biên giới Congo. Ảnh: Brent Stirton.

Bộ ảnh chủ đề các loài tắc kè hoa Madagascar bị đe dọa từ việc mất môi trường sống đoạt giải ba thể loại phóng sự ảnh thiên nhiên. Madagascar là nơi sinh sống của hơn 50% các loài tắc kè hoa trên toàn thế giới, tuy nhiên chúng đang bị nạn tàn phá rừng đe dọa. Bức ảnh hai con tắc kè hoa đực Furcifer pardalis đối đầu nhằm tranh giành địa bàn sống được chụp ngày 11/11/2015. Ảnh: Christian Ziegler/ National Geographic.

Một con tắc kè hoa cái Furcifer ambrensis phóng lưỡi bắt côn trùng. Ảnh: Christian Ziegler.

Bức ảnh hai con tắc kè hoa đực và cái Brookesia decaryi ngụy trang giống hệt chiếc lá khô rụng dưới nền đất được chụp ngày 26/11/2015 tại công viên quốc gia Ankarafantsika, Madagascar. Ảnh: Christian Ziegler.

Bức ảnh chụp một con tắc kè hoa Furcifer balteatus may mắn sống sót giữa khu rừng cháy trụi lá được chụp ngày 16/11/2015 tại công viên quốc gia Ranomafana, Madagascar. Cháy rừng có thể dễ dàng giết chết tắc kè hoa do chúng di chuyển chậm nên khó tẩu thoát. Ảnh: Christian Ziegler.

Huỳnh Phương

Thiên thạch khổng lồ rực cháy trên Đại Tây Dương

Hình minh họa một thiên thạch phát nổ bốc cháy thành cầu lửa. Ảnh: Science Photo Library.

Theo BBC, vụ nổ thiên thạch xảy ra hôm 6/2, cách bờ biển Brazil khoảng 1.000 km. Các nhà khoa học tại Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) nhận định đây là vụ nổ thiên thạch lớn nhất kể từ sau vụ nổ trên bầu trời Chelyabinsk, Nga, vào ngày 15/2/2013.

Vụ nổ thiên thạch ở Chelyabinsk có sức công phá tương đương 50.000 tấn thuốc nổ TNT, làm hơn 1.000 người bị thương do trúng phải các mảnh kính vỡ. Trong khi đó, vụ nổ trên Đại Tây Dương ít được chú ý hơn do thiên thạch bốc cháy tại độ cao khoảng 30 km so với mặt nước và không ảnh hưởng đến các khu dân cư.

Theo Telegraph, Phil Plait, nhà thiên văn học người Mỹ, đánh giá thiên thạch phát nổ ngoài khơi Brazil có đường kính khoảng 5 - 7 m. Trong trường hợp rơi xuống khu dân cư, nó có thể làm rung các ô cửa kính và khiến người dân hoảng sợ.

Các nhà khoa học NASA ước tính trung bình mỗi năm có khoảng 30 thiên thạch với đường kính 1 - 20 m phát nổ khi lao qua bầu khí quyển Trái Đất. Hầu hết các thiên thạch không ảnh hưởng đến khu vực dân cư vì chúng thường lao xuống đại dương.

Huỳnh Phương

Mỹ điều tra cái chết bất thường của 13 con đại bàng đầu trắng

Xác của một trong 13 con đại bàng đầu trắng được tìm thấy trên bãi cỏ bang Maryland, Mỹ. Ảnh: National Geographic.

Theo National Geographic, trong lúc săn tìm gạc hươu, một người đàn ông phát hiện xác chim đại bàng đầu trắng nằm rải rác xung quanh khu vực phía đông bang Maryland vào hôm 20/2. Người này báo cáo sự việc với các cơ quan chức năng. Khi đến điều tra, cảnh sát phát hiện số lượng đại bàng đầu trắng chết lên đến 13 con.

"Chúng tôi chưa biết nguyên nhân gây ra cái chết bất thường của những con đại bàng đầu trắng và đang yêu cầu người dân giúp cung cấp thêm thông tin phục vụ điều tra", Catherine Hibbard, phát ngôn viên của Cục Động vật hoang dã và Cá Mỹ, đơn vị phối hợp điều tra với Cơ quan Cảnh sát Tài nguyên thiên nhiên bang Maryland, cho biết.

Các nhà chức trách đã làm việc tại hiện trường và gửi xác chim đại bàng đầu trắng đến Phòng thí nghiệm điều tra pháp y ở Ashland, Oregon, để phân tích nguyên nhân chim chết.

Trong những năm qua, một số trường hợp chim đại bàng đầu trắng chết do ăn phải xác cáo bị đầu độc bởi chủ đất ở vùng bờ biển phía đông bang Maryland từng được ghi nhận. Chất độc trong xác cáo có thể dễ dàng ngấm vào cơ thể đại bàng .

"Chim chết bất thường với số lượng lớn như trên là trường hợp chưa bao giờ xảy ra. Hiện còn quá sớm để kết luận về nguyên nhân", Hibbard nói.

Đại bàng đầu trắng là loài chim biểu tượng của nước Mỹ. Ảnh: National Geographic.

Đại bàng đầu trắng có tên khoa học là Haliaeetus leucocephalu. Con trưởng thành dài 71 - 96 cm và nặng 3 - 6,5 kg. Loài đại bàng này được tìm thấy gần các vùng nước rộng lớn trên khắp nước Mỹ, nơi có nguồn thức ăn dồi dào. Chúng thường làm tổ trên những cây lâu năm. Năm 2007, đại bàng đầu trắng được rút tên khỏi danh sách động vật hoang dã nguy cấp và bị đe dọa của Mỹ.

Đại bàng đầu trắng, loài chim biểu tượng của nước Mỹ, từng có nguy cơ bị xóa sổ trong tự nhiên do nạn săn bắt, thuốc trừ sâu và môi trường sống thu hẹp. Số lượng đại bàng tăng trở lại trong những thập niên gần đây nhờ những biện pháp bảo vệ nghiêm ngặt và lệnh cấm sử dụng thuốc trừ sâu DDT của chính quyền Mỹ (vỏ trứng đại bàng nhiễm thuốc DDT sẽ mỏng và dễ vỡ hơn trong thời gian ấp).

Theo luật pháp Mỹ, người giết đại bàng đầu trắng sẽ phải nộp phạt 100.000 USD và chịu án tù một năm. Cục Động vật hoang dã và Cá đang treo thưởng 10.000 USD cho người có thể cung cấp thông tin hữu ích về cái chết của những con chim.

Huỳnh Phương

Tê giác nổi cơn thịnh nộ lao đầu húc xe chở khách

Telegraph hôm qua đưa tin, đoạn video quay khoảnh khắc con tê giác nổi cơn thịnh nộ do Alexandar Polier, 48 tuổi, khách du lịch trên một chiếc xe đi trước quay lại.

"Tôi cho rằng con tê giác coi chiếc xe là mối đe dọa và tấn công nó", bà Polier nói. "Thật lòng mà nói, lúc đó tôi rất sợ, vì con tê giác đã có thể tấn công xe của chúng tôi".

"Mọi chuyện xảy ra rất nhanh và đột ngột. Sau đó nó tiến về phía xe chúng tôi, còn chúng tôi nhanh chóng lái đi".

Hành khách trên chiếc xe bị húc vô cùng hoảng sợ, tuy nhiên, may mắn không có ai bị thương.

Hồng Hạnh

Phương pháp mới tính khối lượng vũ trụ

Kính viễn vọng Australian Telescope Compact Array. Ảnh: Alex Cherney.

Gần đây, các nhà thiên văn học phát hiện chớp sóng vô tuyến đến từ những nơi xa xôi. Mang tên Fast Radio Bursts (FRB), chúng chỉ kéo dài khoảng một mili giây và số chớp sóng được ghi nhận mới ở con số 16.

Vào ngày 18/4/2015, một chớp sóng được kính viễn vọng vô tuyến Parkes khẩu độ 64 m ở Australia ghi lại. Trong vòng vài giờ sau khi tin tức lan truyền, một số kính viễn vọng khác cũng tìm kiếm tín hiệu. Kính viễn vọng Australian Telescope Compact Array xác định được vị trí của chớp sóng. Đồng thời, kính viễn vọng quang học Subaru khẩu độ 8,2 m ở Đài thiên văn Quốc gia Nhật Bản cũng phát hiện chớp sóng đến từ một thiên hà cách Trái Đất 6 tỷ năm ánh sáng, theo The Guardian.

Đây là lần đầu tiên nguồn gốc cũng như khoảng cách di chuyển của FRB được đo đạc. Phát hiện góp phần quan trọng giúp các nhà khoa học tính khối lượng vũ trụ vì khi sóng vô tuyến di chuyển qua không gian, lượng vật chất chúng đi qua sẽ chia tần số sóng thành những dải khác nhau. Những tần số cao sẽ đến Trái Đất trước những tần số thấp. Độ trễ giữa các tần số cho phép nhà thiên văn tính toán lượng vật chất mà sóng vô tuyến đi xuyên qua trước khi đến Trái Đất.

Trong nghiên cứu công bố hôm nay trên tạp chí Nature, nhà nghiên cứu Evan Keane ở Đài thiên văn Jodrell Bank, Anh, tính toán theo cách này và phát hiện lượng vật chất trùng khớp hoàn toàn với những tính toán theo giả thuyết thay vì ước tính dựa trên số lượng sao trong vũ trụ. Vật chất mà các nhà khoa học chưa tìm ra nhiều khả năng đang trôi nổi trong không gian liên thiên hà ở những đám mây khí loãng.

Phương Hoa

Siêu du thuyền hình kim tự tháp lơ lửng trên biển

Theo Design Boom, siêu du thuyền Tetrahedron được thiết kế theo hướng hàng không trên biển, khiến nó trở nên khác biệt với những du thuyền truyền thống. Du thuyền có thể bay lơ lửng nhờ một thanh giằng thẳng đứng gắn với phần thân hình ngư lôi chìm dưới nước.

Hình ảnh đồ họa của du thuyền do kỹ sư người Anh, Jonathan Schwinge, thiết kế cho thấy boong tắm nắng rộng rãi, khu vực ăn tối ngoài trời, khu vui chơi dưới nước và một dãy bậc thang đi xuống biển có thể rút gọn. Làm từ sợi cacbon và thép không gỉ hai lớp, Tetrahedron có thể chở 6 hành khách và 4 thủy thủ đoàn. Du thuyền hình kim tự tháp này dài 21,6 m, có 4 mặt và 6 cạnh.

Tốc độ di chuyển của du thuyền khi ở phía trên mặt nước là 70 km/h và tốc độ nâng khỏi mặt nước là 27,7 km/h. Tetrahedron có tầm hoạt động lên đến 3.000 hải lý. Nhờ thiết kế độc đáo giúp kiểm soát tốt sự rung lắc và nhấp nhô, du thuyền có thể chạy êm khi biển động, theo Schwinge.

Ở tốc độ thấp, du thuyền chạy trên ba cột nhô ra bên dưới thân. Khi di chuyển với tốc độ cao, phần thân hình kim tự tháp được nâng khỏi mặt nước nhờ các cánh thủy lực quay trên cột chính giữa.

"Thiết kế ra đời với ý tưởng biến hình dáng, cấu trúc và lực đẩy của siêu du thuyền hiện đại thành một môi trường khép kín có chế độ bay trên mặt nước", Schwinge chia sẻ.

Theo Schwinge, du thuyền có thể di chuyển trên quãng đường dài nhờ lực cản giảm đi khi phần thân ở trên mặt nước và sóng biển không thể va đập vào mạn du thuyền trong điều kiện giông bão.

Siêu du thuyền Tetrahedron

Phương Hoa (Ảnh: Eyelevel)

VnExpress tròn 15 tuổi

Báo điện tử VnExpress đã góp phần quan trọng vào việc hình thành nền tảng nội dung đầu tiên cho Internet Việt Nam thời kỳ sơ khai, tạo thành một nét riêng của Internet Việt Nam so với thế giới.

Với mong muốn mang lại thông tin hữu ích cho người đọc, VnExpress tập trung nỗ lực vào mục tiêu đưa tin chính xác, khách quan, nhanh chóng, đa chiều. Trong thời đại của mạng xã hội và công nghệ liên tục biến đổi, VnExpress đề cao sự tham gia của độc giả và trải nghiệm thuận tiện cho người đọc.

Tòa soạn VnExpress tại Hà Nội chiều 24/2. Ảnh: Giang Huy.

Nhờ đó lượng độc giả của VnExpress tăng trưởng không ngừng. Tháng 1/2016, báo có 37,5 triệu người đọc thường xuyên, trong đó 13% từ nước ngoài. Năm ngoái, hệ thống báo VnExpress tiếp nhận 13,5 tỷ lượt truy cập. 

Mỗi ngày, VnExpress đăng gần 500 tin bài. Lĩnh vực nội dung được ưa chuộng nhất gồm Thời sự, Thế giới, Pháp luật, Thể thao và Giải trí. Báo có các trang chuyên biệt dành cho người đọc quan tâm đến một số lĩnh vực cụ thể: Ngôi sao chuyên về giải trí; Ione dành cho độc giả ở lứa tuổi học đường...

Hệ thống xuất bản của VnExpress được đánh giá có công nghệ tiên tiến, hoạt động với độ ổn định cao, khả năng tùy biến linh hoạt, phục vụ việc đưa thông tin đồ sộ về dung lượng và đa dạng về loại hình. Suốt 15 năm, hệ thống đã hoạt động bền bỉ và được cải tiến không ngừng. 

VnExpress đang chứng kiến sự chuyển dịch vũ bão của độc giả từ nền tảng web sang di động. Trong năm qua, lượng bạn đọc trên di động tăng 40% so với năm trước đó, tạo ra tới 54,8% tổng lưu lượng truy cập. Độ phủ của VnExpress trên mạng xã hội tăng: fanpage trên Facebook của VnExpress đạt trên 2 triệu người thích. Báo chí ý kiến với mục Góc nhìn đưa ra các quan điểm sâu sắc về các vấn đề quan trọng trong xã hội, chứng tỏ uy tín trong cộng đồng. 

Sự tham gia của độc giả trong toàn bộ quá trình hoạt động thông tin là điều khác biệt của VnExpress. Độc giả phát hiện vấn đề, bổ túc thông tin, tham gia tác nghiệp, và bình luận trong các bài báo. Năm 2015, chúng tôi nhận được gần 5 triệu comment của độc giả - một nguồn thông tin khổng lồ và quý giá. 

Đảm nhận việc theo dõi và đưa tin là đội ngũ hơn 200 nhà báo, làm việc tại trụ sở chính ở Hà Nội, văn phòng tại TP HCM và các địa phương khác trên cả nước. Họ có độ tuổi trung bình là 30, yêu nghề và vững vàng trước mọi áp lực để cung cấp thông tin đa chiều, tin cậy, hữu ích cho độc giả. Báo còn có 100 nhân viên nghiên cứu phát triển công nghệ, đảm bảo hoạt động ổn định của hệ thống xuất bản; hơn 80 chuyên viên kinh doanh, đáp ứng yêu cầu đa dạng của các đối tác. 

Đáp ứng sự thay đổi trong thói quen của người đọc, dựa trên các tiến bộ công nghệ số, VnExpress đang hướng tới tăng cường tính visual, video trực tuyến, báo chí dữ liệu, cá nhân hóa... và đảm bảo sự thuận tiện của độc giả trên mọi nền tảng kỹ thuật. Kỷ nguyên toàn cầu hóa cũng thúc đẩy báo đưa thông tin ra thế giới một cách mạnh mẽ, vươn tới những cộng đồng độc giả hoàn toàn mới mẻ. 

VnExpress mong muốn tiên phong ứng dụng tiến bộ công nghệ giúp lựa chọn những phương tiện phù hợp nhất để thể hiện thông tin, trong khi tiếp tục duy trì các giá trị cốt lõi của báo chí: đưa tin theo giá trị của tin tức, gần với sự thật nhất, có giá trị và hữu ích với người đọc. 

Video: Những dấu mốc trong 15 năm VnExpress

VnExpress

from Thời sự - VnExpress RSS http://ift.tt/1Ow1w2m
via tin tức

Cá mặt trăng có thể nặng hơn hai tấn

Cá mặt trăng to gấp nhiều lần thợ lặn bên cạnh. Ảnh: Youtube.

Một video ghi lại hình ảnh của con cá mặt trăng khổng lồ do nhiếp ảnh gia Miguel Pereira quay gần đảo Santa Maria, Azores, Bồ Đào Nha, thu hút hơn 4 triệu lượt xem trên Facebook. Đoạn video quay vào tháng 10/2013 cho thấy các thợ lặn bơi cạnh con cá mặt trăng dài 4,3 m.

Theo Inquisir, cá mặt trăng nặng trung bình 1.000 kg. Tuy nhiên, những con lớn thường có trọng lượng gấp đôi và mẫu vật lớn nhất được ghi nhận nặng 2.313 kg. Về kích thước, cá mặt trăng có thể dài tới ba mét và cao gần 4,3 m.

Cá mặt trăng sống phổ biến ở những vùng biển nhiệt đới và ôn đới. Dù có cơ thể đồ sộ, cá mặt trăng thường gặp nguy hiểm từ nhiều loài thú săn mồi lớn như sư tử biển, cá voi sát thủ và cá mập. Đặc biệt, sư tử biển gây thương tích cho cá mặt trăng để giải trí và bỏ đi sau khi làm rách vây cá. Con cá bị thương sau đó sẽ từ từ chết trong đau đớn dưới đáy biển.

Ngoài kích thước, đặc điểm khiến cá mặt trăng trở nên nổi bật và dễ nhận biết là hình dáng của chúng. Cơ thể loài vật này giống như ghép từ đầu cá và đuôi. Phần thân cá mặt trăng rất dẹt và ngắn.

Cá mặt trăng chủ yếu ăn sứa, sinh vật phù du, tảo và một số loài cá nhỏ. Nó cũng là vật chủ của nhiều loại ký sinh trùng khác nhau. Dù bơi chậm, đôi khi cá mặt trăng lao vọt khỏi mặt nước để giũ sạch ký sinh trùng. Với chiếc vây nhô cao trên cột sống và ẩn hiện trên mặt nước, loài cá này nhiều lần bị nhầm với cá mập.

Phương Hoa

Nơi sự sống phát triển ở nhiệt độ sôi

Bên trong miệng núi lửa Uzon. Ảnh: Arco Images GmbH/Alamy Stock Photo.

Theo BBC, núi lửa Uzon thuộc bán đảo Kamchatka, Nga là một trong những khu vực có khí hậu khắc nghiệt nhất trên Trái Đất. Núi lửa này nằm trong vành đai Thái Bình Dương và hoạt động rất mạnh. Hiện nay, miệng núi lửa được bao quanh bởi các dãy núi. Bên trong miệng núi lửa là hàng trăm suối nước nóng, mạch phun và bùn.

Uzon rất nguy hiểm đối với con người nhưng lại là nơi ở phù hợp cho một số loài vi khuẩn. Tháng 9/2005, 20 nhà khoa học Nga và Mỹ cùng tới Uzon để nghiên cứu sự sống ở đây.

"Nhiệt độ gần hoặc tại ngưỡng sôi sẽ phá hủy protein, lipid và làm chín các vật liệu sinh học thông thường", Frank Robb, nhà nghiên cứu đến từ Đại học Maryland, Baltimore, Mỹ, cho biết.

Ngoài mức nhiệt cao, các loài sinh vật tại Uzon còn phải thích nghi với môi trường khắc nghiệt. Một số khu vực có tính axit cao với độ pH gần bằng 2. Trong khi đó, nhiều nơi khác lại có tính kiềm cao (độ pH xấp xỉ 10,5). Nước ở đây có thể rất mặn và nhiều nơi giàu kali, acid boric, acid silic và sulfat. Thậm chí, nhiệt độ cao còn khiến oxy bị hòa tan trong nước.

Điều kiện sống khắc nghiệt trên không phù hợp với những sinh vật phức tạp. Hầu hết các sinh vật phát triền mạnh trong môi trường cực nóng là vi khuẩn đơn bào hoặc vi khuẩn cổ đại. Đây là những hình thức đơn giản và lâu đời nhất của sự sống.

Núi lửa Uzon hoạt động rất mạnh. Ảnh: Igor Shpilenok/naturepl.com.

Các nhà nghiên cứu đã thu thập và phân tích DNA của vi khuẩn sống tại núi lửa Uzon. Họ tìm thấy nhiều loài vi khuẩn, bao gồm cả những loài mới. Ví dụ, vi khuẩn Desulfurella acetivorans phát triển mạnh ở 58 độ C, ăn hợp chất axetat hữu cơ và lấy năng lượng từ lưu huỳnh trong hồ. Loài vi khuẩn cổ đại Thermoproteus uzoniensis sống chủ yếu trong các suối nước nóng, hố bùn, đất tại núi lửa Uzon hay các mạch nước phun. Loài vi khuẩn hình que này ăn peptide và sử dụng năng lượng từ quá trình khử lưu huỳnh.

Bên cạnh đó, nhóm nghiên cứu còn tìm thấy loài Acidilobus aceticus sống trong khu vực nước có tính axit với nhiệt độ cao (92 độ C). Chúng ăn tinh bột lên men và cũng sử dụng năng lượng lưu huỳnh. Nhưng điều này không có nghĩa các loài vi khuẩn chỉ cần lưu huỳnh để hô hấp. Chúng còn tồn tại nhờ nhiều vật chất khác của núi lửa như cacbon dioxide, cacbon monoxide, sắt và nitrat.

Bourlyashchy là hồ lớn và nóng nhất tại Uzon với nhiệt độ lên tới 97 độ C. Đây cũng là môi trường có nhiệt độ cao nhất được nghiên cứu để tìm dấu hiệu sự sống. Gần đây, các nhà khoa học phát hiện rất nhiều vi khuẩn sống trong hồ.

Thông thường, khi nhiệt độ cao hơn 50 độ C, màng lipid bao bọc tế bào sẽ bị phá vỡ vì liên kết este giữa các chất béo không còn. Nhưng một số loài vi khuẩn lại có liên kết este rất chắc chắn nên có thể sống trong môi trường nhiệt cao.

Hơi nóng phun lên từ các khe nứt và mạch nước. Ảnh: Igor Shpilenok/naturepl.com.

Protein và enzym cũng bị biến tính và phá vỡ khi gặp nhiệt cao. Tuy nhiên, protein ở những vi khuẩn chịu nhiệt có mật độ dày đặc hơn thông thường, đồng thời trong cấu trúc protein có thêm nhiều liên kết giữa các bộ phận nên ổn định và khó bị phá vỡ hơn.

Vài năm trước, các nhà nghiên cứu phát hiện loài P. fumarii ở Đại Tây Dương có thể sống ở nhiệt độ 113 độ C. Sau đó, một nhóm các nhà khoa học khác tìm thấy loài vi khuẩn có khả năng tồn tại ở nhiệt độ 122 độ C. Hiện nay, một loài vi khuẩn mới có tên Strain 121 tại Thái Bình Dương phát triển mạnh ở 121 độ C. Các nhà khoa học cho biết loài này có thể sống sót ở 130 độ C trong vòng 2h. Tuy nhiên, phát hiện này vẫn còn gây tranh cãi.

Enzym từ các loài vi khuẩn chịu nhiệt cao này có thể đem lại lơi nhuận cho ngành công nghiệp dầu khí, hóa chất, giấy, bột giấy và chất tẩy rửa, thậm chí cả lĩnh vực khoa học pháp y. Quan trọng hơn, những nghiên cứu về các loài vi khuẩn này có thể cung cấp thông tin về nguồn gốc và quá trình tiến hóa của sự sống trên Trái Đất.

Thùy Dương