Archaeopteryx
Khi xuất bản cuốn Nguồn gốc Muôn loài năm 1859, Charles Darwin làm cả thế giới chấn động và khơi gợi hứng thú của các nhà khoa học về quá trình tiến hóa của loài vật. Cuốn sách đưa ra nhiều dẫn chứng nhằm kết luận rằng sự sống hữu cơ đã thay đổi hoặc tiến hóa qua thời gian.
Một năm sau khi cuốn sách ra đời, các nhà nghiên cứu tìm thấy hóa thạch hóa thạch bộ xương của một loài vật to bằng con quạ trong mỏ đá phía nam nước Đức. Richard Owen đặt tên loài vật này là Archeopteryx lithographica.
Hóa thạch này rất lạ vì có thể nhìn thấy dấu lông vũ quanh xương (nghĩa là nó thuộc về một loài chim), nhưng lại có dấu răng rất rõ ràng (loài chim không có răng), chi trước với ba ngón phát triển (chim không có móng vuốt kiểu này), phần đuôi với một chuỗi đốt xương nhỏ và lông đuôi xòe ra hình dẻ quạt (chim không chuỗi xương đuôi dài).
Loài vật chính là “mắt xích còn thiếu” giữa các loài chim lông vũ ngày nay với loài bò sát có vảy, răng mọc vòng quanh hàm, móng vuốt và đuôi dài. Vài năm sau, một người bạn và đồng nghiệp của Darwin là Thomas Henry Huxley công bố phát hiện. Dựa theo cấu trúc của Archaeopteryx, ông kết luận được rằng chim và khủng long có họ với nhau.
Khi đó, nhiều người không đồng tình với Huxley, nhưng các phát hiện khoa học sau này giúp khẳng định kết luận của ông. Hiện nay, hóa thạch được lưu giữ tại bảo tàng Lịch sử Tự nhiên ở London Anh. Ảnh: John Sibbick.