Rùa Hoàn Kiếm còn có tên là giải Swinhoe, Rafetus swinhoei. Đây là một trong 5 loài rùa mai mềm của Việt Nam, với đặc điểm như mũi ngắn, không có nếp gấp tạo thành đáp sần ở phía cổ như ba ba gai hay nốt sần dọc rùa phía trước của mai như ba ba Nam Bộ. Loài này sống trong hệ thống sông lớn ở miền Bắc Việt Nam như sông Hồng và phía nam Trung Quốc. Năm 2011, Quỹ bảo tồn rùa (TCF) xếp rùa Hoàn Kiếm là một trong 25 loài rùa bị đe dọa cao nhất thế giới. Tổ chức bảo tồn thiên nhiên quốc tế IUCN xếp loài này vào mức cực kỳ nguy cấp (CR) năm 2010. Rùa Hoàn Kiếm còn bốn cá thể, hai cá thể ở Trung Quốc, một ở hồ Gươm và một ở Đồng Mô. Nguyên nhân suy giảm là mất môi trường sống, bị săn bắt và buôn bán.
Tại Việt Nam, rùa Hồ Gươm đang gây nhiều tranh cãi, bởi một số nhà khoa học cho rằng nó hoàn toàn khác cá thể sống ở Đông Mô hay Trung Quốc. Rùa hồ Gươm chết tối 19/1 và được lực lượng chức năng đưa về Bảo tàng thiên nhiên. Ảnh: ATP.
